توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٩ - كلام زوزنى و نقد شارح

فظهر فساد ما قيل انّ معناه انت بموضع ترين منه سعاد و تسمعين كلامها و فساد ذلك ممّا يشهد به العقل و النقل.

و فيه نظر لانّ كلّا من كثرة التّكرار و تتابع الاضافات ان ثقل اللفظ بسببه على اللسان فقد حصل الاحتراز عنه بالتّنافر و الّا فلا يخلّ بالفصاحة كيف و قد وقع فى التّنزيل‌ مثل دأب قوم نوح كذلك ذكر رحمة ربّك عبده زكريا ، و نفس و ما سوّاها فالهمها فجورها و تقواها .

ترجمه‌

شارح گويد:

و تتابع اضافات مانند قول شاعر:

حمامة جرعى الخ.

در اين بيت كلمه [حمامه‌] به [جرعى‌] و كلمه [جرعى‌] به [حومه‌] و كلمه [حومه‌] به جندل اضافه شده است و [جرعى‌] تأنيث [اجرع‌] مى‌باشد و اينكه آنرا با الف مقصوره در بيت ضبط كرده‌اند از باب ضرورت شعرى است و معناى آن زمين ريگزارى استكه در آن گياهى نرويد.

و كلمه [حومه‌] شئ بزرگ را گويند و كلمه [جندل‌] عبارت است از زمين سنگلاخ و [سجع‌] آواز كبوتر و پرنده مشابه آنرا گويند.

و عبارت [فانت بمرأى‌] يعنى تو بطورى هستى كه سعادترا ديده و صدايت را مى‌شنود چنانچه وقتى مى‌گويند [فلان بمرأى منى و مسمع‌] يعنى در جائى است كه او را ديده و صدايش را مى‌شنوم.

در صحاح اللغة اينعبارت را اينطور معنا كرده استكه نقل شد.

بنابراين فساد كلاميكه در اينجا گفته شده ظاهر شد و آن اين است كه معناى عبارت مزبور آنست كه تو در موضع و مكانى هستى از