توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٧ - مقصود از مقدمه

[مقصود از مقدمه‌]

كشانيده شد كه مقصود در سه فن معانى و بيان و بديع منحصر است از اينرو مناسب آنست كه هركدام از اين فنون را با الف و لام عهد بياورد بخلاف مقدمه چه آنكه مقتضى براى ايراد آن با لفظ معرفه در اين مقام وجود ندارد.

و اما نزاع در اينكه تنوين در [مقدمه‌] براى تعظيم است يا تقليل از امورى است كه شايسته نيست بين محصّلين و اهل دانش واقع شود.

كلمه [مقدمة] از مقدمة الجيش اخذ شده و آن عبارتست از جماعتى كه در پيشاپيش لشگر حركت كنند چه آنكه لفظ مزبور مشتق از [قدّم‌] بمعناى [تقدّم‌] يعنى جلو افتاد مى‌باشد.

گويند مقدمة العلم و مقصودشان مطالبى است كه شروع در مسائل علم وابسته بآن است و نيز مقدمة الكتاب گويند و منظورشان پاره‌اى از كلام است كه پيش از مقصود ذكر نموده و جهتش آنست كه مقاصد كتاب با آن مرتبط بوده و بواسطه آن در مقاصد كتاب منتفع مى‌شوند.

و مقدمه در اينجا براى بيان معناى فصاحت و بلاغت و انحصار علم بلاغت در دو علم معانى و بيان و آنچه مناسب با اين دو است مى‌باشد و واضح استكه مقاصد كتاب با اينقمدمه مرتبط مى‌باشند.

و فرق بين مقدمة العلم و مقدمة الكتاب از امورى است كه بر بسيارى از مردم مخفى و پنهان مانده است.

شرح فارسى:

توضيح‌

شارح گويد: مصنف هركدام از فنون ثلاثه را در