توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٧٢ - خطاء خلخالى و كلام شارح

مى‌كند و همين معنا مقصود از [تحقيق الخبر] مى‌باشد و اين امر در مثل [انّ الذى سمك السّماء] مفقود است، زيرا در بلند قرار دادن خداوند آسمان دنيا را تحقيق و تثبيت براى بناء بيت ايشان نمى‌باشد.

پس ظاهر شد كه بين ايماء و تحقيق خبر فرق مى‌باشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

و گاهى ايماء و اشاره بجنس خبر را وسيله تعظيم شأن غير خبر قرار مى‌دهند چنانچه در آيه (٩٢) از سوره (اعراف) چنين است:

[ الّذين كذّبوا شعيبا كانوا هم الخاسرين‌ ] ( كسانى كه تكذيب شعيب عليه السلام را نمودند در زيان و خسران هستند) كه در اين آيه شريفه ابتداء صله اشاره دارد كه خبر مبتداء از جنس خسران و نااميدى است سپس اين ايماء را وسيله تعظيم نسبت بشأن شعيب قرار داده شده و گاهى ايماء مزبور وسيله اهانة و توهين نسبت به خبر قرار داده مى‌شود چنانچه گويند:

انّ الّذى لا يحسن معرفة الفقه قد صنّف فيه (كسى كه عارف به مسائل فقه نيست در اينعلم كتابى تصنيف نموده است) كه در اين مثال لا يحسن را كه اشاره به امر تصنيف و تأليف دارد وسيله توهين به خبر قرار داده شده چنانچه گاهى ايماء بجنس خبر را وسيله اهانت به غير خبر قرار مى‌دهند مثل اينكه گويند:

انّ الّذى يتبع الشّيطان فهو خاسر، كه در اين مثال [يتبع الشّيطان‌] دلالت دارد خبر از جنس خسران و ضرر است سپس اين‌