توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٢٩ - حذف مسنداليه و غرض از آن

راجع است.

قوله: من العقل و اللفظ: بيانست از [دليلين‌].

قوله: فانّ الاعتماد عند الذّكر: يعنى اعتماد متكلّم در تفهيم سامع در وقت ذكر مسنداليه.

قوله: لافتقار اللفظ اليه: يعنى لفظ جهت دلالت بر معنا پيوسته و بطور دوام نياز به عقل دارد زيرا فهم معنا از لفظ بدون وساطت عقل امر غير ممكنى است بخلاف عقل كه در رسيدن به معنا و مدلولى نياز به لفظ ندارد همچون مورديكه دلالت دال بر مدلول عقلى صرف باشد.

قوله: ايهام صونه: كلمه [ايهام‌] بمعناى تخييل است و اينكه مصنف در اينجا به [ايهام‌] و در پيش به [تخييل‌] تعبير نمود صرف تفنّن در عبارت است.

قوله: يغنى عن ذلك: مشاراليه [ذلك‌]، [تعيّنه‌] ميباشد

قوله: لكن ذكره لامرين: ضمير فاعلى به مصنف و ضمير مفعولى به [تعيّنه‌] راجع است.

قوله: فيما ذكروا له: ضمير در [له‌] به [تعيّن‌] عائد است.

قوله: و هو خالق لما يشاء: ضمير [هو] بمثال راجعست.

قوله: ضجر و سأمة: هردو بيك معنا بوده بنابراين دوّمى عطف تفسير براى اوّلى است.

قوله: سجع او قافيه: آخرين حرف در فواصل نثر را سجع و در نظم را قافيه گويند.

قوله: كقول الصّياد: مثال است براى [فوات فرصة]