توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٣ - اصل كلمه اما

و العامل فيه امّا لنيابتها عن الفعل و الاصل مهما يكن من شئ بعد الحمد و الصّلوة.

و مهما ههنا مبتداء و الاسميّة لازمة للمبتداء و يكن شرط و الفاء لازمة له غالبا.

فحين تضمّنت امّا معنى الابتداء و الشّرط لزمتها الفاء و لصدق الاسم، اقامة للام مقام الملزوم و ابقاء لاثره فى الجملة.

ترجمه‌

شارح در ذيل عبارت متن يعنى [امّا بعد] مى‌گويد:

كلمه [بعد] از ظروفى است كه مبنى بوده و از اضافه شدن قطع گشته است و تقدير عبارت چنين مى‌باشد:

بعد الحمد و الصّلوة.

و عامل در [بعد] كلمه [امّا] مى‌باشد زيرا اين لفظ نيابت از فعل دارد چه آنكه اصل [امّا بعد] مهما يكن من شئ بعد الحمد و الصّلوة بوده است.

و كلمه [مهما] در اين عبارت مبتداء بوده و اسم بودن لازمه مبتداء است يعنى لفظ [مهما] بملاحظه مبتداء بودنش بايد اسم باشد و كلمه [يكن‌] شرط و لفظ [فاء جوابيه‌] غالبا ملازم و همراه آن ميباشد.

بنابراين وقتى كلمه [امّا] متضمّن و حامل ابتداء و شرط بود لاجرم هم فاء را لازم داشته و هم متّصل شدن باسم را چه آن‌كه قرار دادن لازم مقا ملزوم و باقى گذاردن اثر ملزوم اجمالا اقتضاء اين امر را دارد.

شرح فارسى:

توضيح‌

شارح در شرح كلمه فوق گويد: