قواعد فقه
(١)
١ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٣ ص
(٤)
٥ ص
(٥)
٦ ص
(٦)
١٠ ص
(٧)
١٣ ص
(٨)
١٥ ص
(٩)
١٦ ص
(١٠)
١٧ ص
(١١)
٢٠ ص
(١٢)
٢٣ ص
(١٣)
٢٤ ص
(١٤)
٢٥ ص
(١٥)
٢٨ ص
(١٦)
٢٨ ص
(١٧)
٢٩ ص
(١٨)
٢٩ ص
(١٩)
٢٩ ص
(٢٠)
٢٩ ص
(٢١)
٢٩ ص
(٢٢)
٢٩ ص
(٢٣)
٢٩ ص
(٢٤)
٢٩ ص
(٢٥)
٣٠ ص
(٢٦)
٣١ ص
(٢٧)
٣١ ص
(٢٨)
٣١ ص
(٢٩)
٣٢ ص
(٣٠)
٣٢ ص
(٣١)
٣٣ ص
(٣٢)
٣٤ ص
(٣٣)
٣٤ ص
(٣٤)
٣٥ ص
(٣٥)
٣٦ ص
(٣٦)
٣٦ ص
(٣٧)
٣٨ ص
(٣٨)
٣٩ ص
(٣٩)
٣٩ ص
(٤٠)
٤٢ ص
(٤١)
٤٨ ص
(٤٢)
٤٨ ص
(٤٣)
٤٨ ص
(٤٤)
٤٨ ص
(٤٥)
٤٩ ص
(٤٦)
٤٩ ص
(٤٧)
٤٩ ص
(٤٨)
٥٠ ص
(٤٩)
٥٠ ص
(٥٠)
٥٠ ص
(٥١)
٥٠ ص
(٥٢)
٥١ ص
(٥٣)
٥١ ص
(٥٤)
٥٣ ص
(٥٥)
٥٣ ص
(٥٦)
٥٥ ص
(٥٧)
٥٥ ص
(٥٨)
٥٦ ص
(٥٩)
٥٧ ص
(٦٠)
٥٨ ص
(٦١)
٥٨ ص
(٦٢)
٥٨ ص
(٦٣)
٥٨ ص
(٦٤)
٥٩ ص
(٦٥)
٦٠ ص
(٦٦)
٦١ ص
(٦٧)
٦٢ ص
(٦٨)
٦٣ ص
(٦٩)
٦٤ ص
(٧٠)
٦٦ ص
(٧١)
٦٧ ص
(٧٢)
٧٢ ص
(٧٣)
٧٢ ص
(٧٤)
٧٣ ص
(٧٥)
٧٥ ص
(٧٦)
٧٥ ص
(٧٧)
٧٥ ص
(٧٨)
٧٥ ص
(٧٩)
٧٦ ص
(٨٠)
٧٧ ص
(٨١)
٨٠ ص
(٨٢)
٨٢ ص
(٨٣)
٨٤ ص
(٨٤)
٨٥ ص
(٨٥)
٨٩ ص
(٨٦)
٨٩ ص
(٨٧)
٨٩ ص
(٨٨)
٨٩ ص
(٨٩)
٩١ ص
(٩٠)
٩١ ص
(٩١)
٩١ ص
(٩٢)
٩١ ص
(٩٣)
٩٢ ص
(٩٤)
٩٢ ص
(٩٥)
٩٢ ص
(٩٦)
٩٢ ص
(٩٧)
٩٢ ص
(٩٨)
٩٣ ص
(٩٩)
٩٥ ص
(١٠٠)
٩٦ ص
(١٠١)
٩٦ ص
(١٠٢)
٩٩ ص
(١٠٣)
١٠٠ ص
(١٠٤)
١٠٠ ص
(١٠٥)
١٠٠ ص
(١٠٦)
١٠١ ص
(١٠٧)
١٠٣ ص
(١٠٨)
١٠٣ ص
(١٠٩)
١٠٤ ص
(١١٠)
١٠٥ ص
(١١١)
١٠٥ ص
(١١٢)
١٠٦ ص
(١١٣)
١٠٦ ص
(١١٤)
١٠٦ ص
(١١٥)
١٠٦ ص
(١١٦)
١٠٧ ص
(١١٧)
١٠٨ ص
(١١٨)
١٠٩ ص
(١١٩)
١٠٩ ص
(١٢٠)
١١٠ ص
(١٢١)
١١١ ص
(١٢٢)
١١١ ص
(١٢٣)
١١٢ ص
(١٢٤)
١١٢ ص
(١٢٥)
١١٢ ص
(١٢٦)
١١٢ ص
(١٢٧)
١١٣ ص
(١٢٨)
١١٤ ص
(١٢٩)
١١٤ ص
(١٣٠)
١١٤ ص
(١٣١)
١١٤ ص
(١٣٢)
١١٥ ص
(١٣٣)
١١٦ ص
(١٣٤)
١١٩ ص
(١٣٥)
١١٩ ص
(١٣٦)
١٢٠ ص
(١٣٧)
١٢٠ ص
(١٣٨)
١٢٣ ص
(١٣٩)
١٢٥ ص
(١٤٠)
١٢٥ ص
(١٤١)
١٢٧ ص
(١٤٢)
١٢٧ ص
(١٤٣)
١٢٧ ص
(١٤٤)
١٢٧ ص
(١٤٥)
١٢٨ ص
(١٤٦)
١٢٨ ص
(١٤٧)
١٢٨ ص
(١٤٨)
١٢٩ ص
(١٤٩)
١٣٠ ص
(١٥٠)
١٣٠ ص
(١٥١)
١٣١ ص
(١٥٢)
١٣١ ص
(١٥٣)
١٣١ ص
(١٥٤)
١٣١ ص
(١٥٥)
١٣٤ ص
(١٥٦)
١٣٥ ص
(١٥٧)
١٣٦ ص
(١٥٨)
١٣٦ ص
(١٥٩)
١٣٦ ص
(١٦٠)
١٣٧ ص
(١٦١)
١٣٧ ص
(١٦٢)
١٣٨ ص
(١٦٣)
١٣٨ ص
(١٦٤)
١٣٨ ص
(١٦٥)
١٣٨ ص
(١٦٦)
١٣٩ ص
(١٦٧)
١٣٩ ص
(١٦٨)
١٣٩ ص
(١٦٩)
١٤٠ ص
(١٧٠)
١٤٠ ص
(١٧١)
١٤٠ ص
(١٧٢)
١٤٢ ص
(١٧٣)
١٤٢ ص
(١٧٤)
١٤٢ ص
(١٧٥)
١٤٢ ص
(١٧٦)
١٤٣ ص
(١٧٧)
١٤٣ ص
(١٧٨)
١٤٤ ص
(١٧٩)
١٤٥ ص
(١٨٠)
١٤٥ ص
(١٨١)
١٤٥ ص
(١٨٢)
١٤٥ ص
(١٨٣)
١٤٦ ص
(١٨٤)
١٤٧ ص
(١٨٥)
١٤٨ ص
(١٨٦)
١٤٩ ص
(١٨٧)
١٥٠ ص
(١٨٨)
١٥٠ ص
(١٨٩)
١٥٢ ص
(١٩٠)
١٥٤ ص
(١٩١)
١٥٦ ص
(١٩٢)
١٥٦ ص
(١٩٣)
١٥٧ ص
(١٩٤)
١٥٨ ص
(١٩٥)
١٥٨ ص
(١٩٦)
١٥٨ ص
(١٩٧)
١٥٩ ص
(١٩٨)
١٦١ ص
(١٩٩)
١٦٢ ص
(٢٠٠)
١٦٣ ص
(٢٠١)
١٦٣ ص
(٢٠٢)
١٦٣ ص
(٢٠٣)
١٦٣ ص
(٢٠٤)
١٦٤ ص
(٢٠٥)
١٦٤ ص
(٢٠٦)
١٦٥ ص
(٢٠٧)
١٦٧ ص
(٢٠٨)
١٦٧ ص
(٢٠٩)
١٦٧ ص
(٢١٠)
١٦٩ ص
(٢١١)
١٦٩ ص
(٢١٢)
١٧٢ ص
(٢١٣)
١٧٢ ص
(٢١٤)
١٧٤ ص
(٢١٥)
١٧٩ ص
(٢١٦)
١٨٠ ص
(٢١٧)
١٨٠ ص
(٢١٨)
١٨١ ص
(٢١٩)
١٨١ ص
(٢٢٠)
١٨١ ص
(٢٢١)
١٨٤ ص
(٢٢٢)
١٨٤ ص
(٢٢٣)
١٨٥ ص
(٢٢٤)
١٨٥ ص
(٢٢٥)
١٨٦ ص
(٢٢٦)
١٨٦ ص
(٢٢٧)
١٨٧ ص
(٢٢٨)
١٨٨ ص
(٢٢٩)
١٨٨ ص
(٢٣٠)
١٨٩ ص
(٢٣١)
١٨٩ ص
(٢٣٢)
١٩٠ ص
(٢٣٣)
١٩٠ ص
(٢٣٤)
١٩٠ ص
(٢٣٥)
١٩١ ص
(٢٣٦)
١٩٤ ص
(٢٣٧)
١٩٥ ص
(٢٣٨)
٢٠١ ص
(٢٣٩)
٢٠٢ ص
(٢٤٠)
٢٠٣ ص
(٢٤١)
٢٠٣ ص
(٢٤٢)
٢٠٤ ص
(٢٤٣)
٢٠٤ ص
(٢٤٤)
٢٠٥ ص
(٢٤٥)
٢٠٦ ص
(٢٤٦)
٢٠٧ ص
(٢٤٧)
٢٠٧ ص
(٢٤٨)
٢٠٨ ص
(٢٤٩)
٢٠٩ ص
(٢٥٠)
٢٠٩ ص
(٢٥١)
٢١٠ ص
(٢٥٢)
٢١٠ ص
(٢٥٣)
٢١١ ص
(٢٥٤)
٢١١ ص
(٢٥٥)
٢١٤ ص
(٢٥٦)
٢١٥ ص
(٢٥٧)
٢١٧ ص
(٢٥٨)
٢١٧ ص
(٢٥٩)
٢١٨ ص
(٢٦٠)
٢١٨ ص
(٢٦١)
٢١٩ ص
(٢٦٢)
٢٢٠ ص
(٢٦٣)
٢٢١ ص
(٢٦٤)
٢٢١ ص
(٢٦٥)
٢٢٢ ص
(٢٦٦)
٢٢٣ ص
(٢٦٧)
٢٢٣ ص
(٢٦٨)
٢٢٤ ص
(٢٦٩)
٢٢٥ ص
(٢٧٠)
٢٢٥ ص
(٢٧١)
٢٢٦ ص
(٢٧٢)
٢٢٧ ص
(٢٧٣)
٢٢٨ ص
(٢٧٤)
٢٢٩ ص
(٢٧٥)
٢٢٩ ص
(٢٧٦)
٢٢٩ ص
(٢٧٧)
٢٣٠ ص
(٢٧٨)
٢٣٠ ص
(٢٧٩)
٢٣١ ص
(٢٨٠)
٢٣١ ص
(٢٨١)
٢٣٢ ص
(٢٨٢)
٢٣٣ ص
(٢٨٣)
٢٣٣ ص
(٢٨٤)
٢٣٤ ص
(٢٨٥)
٢٣٤ ص
(٢٨٦)
٢٣٤ ص
(٢٨٧)
٢٣٦ ص
(٢٨٨)
٢٣٨ ص
(٢٨٩)
٢٣٨ ص
(٢٩٠)
٢٣٩ ص
(٢٩١)
٢٤٠ ص
(٢٩٢)
٢٤١ ص
(٢٩٣)
٢٤٢ ص
(٢٩٤)
٢٤٣ ص
(٢٩٥)
٢٤٤ ص
(٢٩٦)
٢٤٤ ص
(٢٩٧)
٢٤٥ ص
(٢٩٨)
٢٤٥ ص
(٢٩٩)
٢٤٥ ص
(٣٠٠)
٢٤٥ ص
(٣٠١)
٢٤٥ ص
(٣٠٢)
٢٤٧ ص
(٣٠٣)
٢٤٨ ص
(٣٠٤)
٢٥٠ ص
(٣٠٥)
٢٥٠ ص
(٣٠٦)
٢٥٠ ص
(٣٠٧)
٢٥١ ص
(٣٠٨)
٢٥١ ص
(٣٠٩)
٢٥١ ص
(٣١٠)
٢٥٣ ص
(٣١١)
٢٥٤ ص
(٣١٢)
٢٥٤ ص
(٣١٣)
٢٥٥ ص
(٣١٤)
٢٥٧ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص

قواعد فقه - محقق داماد‌، سيد مصطفى - الصفحة ٩٠


كه بر عهده دارند مسامحه و كوتاهى و از حدود حق و عدالت و قوانين تجاوزى ننمايند، شبيه مصاديق يمين عقد است.
براى نمونه سوگند قضات، [١] گواهان، [٢] وكلاى دادگسترى، [٣] پزشكان، [٤] نمايندگان مجلس، [٥] رياست جمهورى، [٦] و ... را مى‌توان نام برد. در اين موارد گاهى قانون، صيغۀ خاصى را براى انجام آن معين كرده كه با همان نحو و با همان تشريفات مخصوص سوگند ياد شود. و چنانچه قانون، صيغۀ خاصى را پيش‌بينى نكرده باشد، به نظر مى‌رسد طبق اصل اوليه سوگند بايد به نام خداوند ادا گردد.
يمين العقد، در قانون مدنى ايران مطرح نشده و معمولا در حقوق عمومى مطرح مى‌شود، ولى به نظر مى‌رسد كه اين مبحث از مباحث حقوق مدنى است؛ زيرا به هر حال يادكننده سوگند به وسيله سوگند تعهد مى‌كند كه عملى را انجام و يا ترك نمايد. بنابراين از مباحث تعهّدات به شمار مى‌رود. و آثار مترتب بر تخلّف از مفاد آن، عينا همان آثار مترتب بر انجام ندادن ساير تعهدات و سرانجام مسئوليت خسارات خواهد بود. ولى ذكر اين نكته لازم است كه احكام و آثار شرعيه مترتب بر حنث يمين؛ مثل كفاره، مترتب بر آن گونه سوگندى است كه با جميع شرايط شرعيه ياد شده باشد.
با توجه به مطالب بالا همان طور كه اشاره شد؛ يمين عقد از مورد بحث قاعده‌


[١] رجوع شود به مواد مربوط به تشكيلات دادگسترى و نيزقوانين اخير التصويب كارآموزى قضايى.
[٢] ماده ٤١٨قانونآيين دادرسى مدنى ايران، سوگند شاهد را قبل از اداى شهادت ضرورى دانسته است. در حقوق مصر نيز شهادت بدون سوگنداعتبارى ندارد. ماده ٢١٢ قانون مرافعات مصر چنين اشعار مى‌دارد«لا بد من تحليفالشاهد قبل اداء الشهادة، و الّا كان التحقيق باطلا» (الوسيط، السنهورى، ج ٢، ص ٣٢٦). قانون مدنى عثمانىنيز در صورتى كه مشهود عليه از قاضى بخواهد كه شاهد را سوگند دهد، قاضى را ملزم بهسوگند شاهد دانسته است (ماده ١٧٢٧).
[٣] ماده ٣٩آئين‌نامهلايحه قانونى استقلال كانون وكلاى دادگسترى مقرر مى‌دارد: متقاضى پروانه بايد در حضور رياست كانون و لااقل دو نفر از اعضاىهيأت مديره سوگند ياد نمايد.
[٤] در قوانين مربوط به پزشكان، اداى سوگند لفظى نيامده،بلكه صرفا متن سوگندنامه را امضاء مى‌كنند.
[٥] طبق اصل ٦٧قانوناساسى جمهورى اسلامى ايران نمايندگان بايد در نخستين جلسه مجلس سوگندنامه را و متنآن را امضاء نمايند.
[٦] طبق اصل ١٣١قانوناساسى رئيس جمهور در جلسه‌اى كه با حضور رئيس قوه قضائيه و اعضاى شوراى نگهبانتشكيل مى‌شود؛ سوگند ياد مى‌كند.