‌
عناصر تعريف اقرار
١. اخبار
اقرار نوعى اخبار است، اخبار يعنى از گذشته يا حال و يا آينده چيزى خبر دادن. و اقراركننده خبر مى‌دهد كه حقى براى ديگرى بر عهده وى مى‌باشد. وى در اين امر، قصد اخبار دارد نه انشاء [١] از اين رو اقرار، عمل حقوقى محسوب نمى‌شود، يعنى نه عقد است و نه ايقاع بلكه خبر از يك واقعه حقوقى كه همان حق سابق است، مى‌باشد. به ديگر سخن اقرار با انشاء كه نوعى عمل خاص دماغى است كه امرى را به وجود اعتبارى ايجاد مى‌كند تفاوت دارد، زيرا: اولا: اقرار اخبار از گذشته است درحالى‌كه انشا ايجاد است و ثانيا: اقرار، احتمال صدق و كذب دارد، ولى انشاء اين گونه نيست [٢].
٢. حق (عن حق)
عنصر دوم اقرار «اخبار به حق» است. حق اعم از مادى و معنوى، مالى و غير مالى است. حق عبارت است از قدرتى كه از طرف قانون به شخص داده شده است.
ظاهرا در فقه هم كلمه حق به همين معنى بكار رفته است. و با اين معنى داراى ضمانت اجرا است. [٣]
در خصوص حق لازم است كه حق مورد اقرار صرفنظر از نوع و ماهيت آن قابل‌

[١] عده‌اى از فقها در تعريف انشاء گفته‌اند: «الانشاء ايجاد المعنى باللفظ» (مصباح الفقاهه، خوئى، ج ٢،ص ٥١- ٥٠ انشاء بوجود آوردنمعنا توسّط لفظ است. اما بعضىبر اين تعريف اشكال گرفته و مرحله ايجاد را قبل از ابراز تصور نموده‌اند. چون در امور انشائيه ابتدا فرد امرىرا اعتبار كرده و سپس بالفظ آن اعتبار را بروز مى‌دهد. لذا در تعريف خود چنين گفته‌اند: «ان الانشاء ابراز الاعتبار النفساني خارجا» (همان مأخذ) انشا عبارت است از ابراز و اظهار اعتبار نفسانى همراه با مبرز ومظهر و در مقابل اخبار را گفته‌اند:«ابراز قصد الحكاية عن الثبوت او السلب بالمظهر الخارجى» (همانمأخذ). اخبار عبارت است از اظهار و ابراز قصد حكايت كردن از ثبوت و سلب با مظهرخارجى، لذا در تعريفى كه از اقرار به عنوان «اخبار عن حق سابق لا يقتضى تمليكا، بليكشف عن سبقه» اشكال شده است به اينكه قيد «لا يقتضى تمليكا بل يكشف عن سبقه» قيداقرار نبوده و دخالت در تعريف اقرار ندارد. (مفتاح الكرامه، ج ٩، ص ٢١١).
[٢] القواعد و الفوائد، شهيد اول؛ ج ١. ص ١٦٤.
[٣] قواعد فقه.بخشمدنى. ٢، قاعده اسقاط. محقّق داماد.