ایدئولوژی روحانیون است ؟ یا ایدئولوژی انسان بما هو انسان ؟ آیا واقعا روشنفکران ما ، آنگاه که با مفهوم جمهوری اسلامی روبرو میشوند یا این کلمه‌ را میشنوند ، جمهوری به اصطلاح آخوندی در ذهنشان تداعی میشود که تنها فرقش با سایر جمهوری ها در این است که طبقه روحانیون عهده دار مشاغل و شاغل پستها هستند ؟ حقیقتا اگر نمی‌دانسته اند و چنین تصوری را داشته اند ، جای تعجب است و اگر میدانسته‌اند و نعل وارونه میزده اند ، جای هزار تاسف .
امروز هر بچه دبستانی اینقدر می‌داند که جمهوری اسلامی یعنی جامعه اسلامی‌ ، با رژیم جمهوری و میداند که جامعه اسلامی یعنی جامعه توحیدی و جامعه‌ توحیدی یعنی جامعه ای بر اساس جهان بینی توحیدی ، که بر طبق آن ، جهان‌ ماهیت از اوئی و به سوی اوئی دارد و این جهان بینی دارای یک ایدئولوژی‌ توحیدی است که از آن به توحید عملی تعبیر می‌شود ، یعنی رسیدن انسان به‌ یگانگی اخلاقی و یگانگی اجتماعی ، که هر دوی اینها در آیه کریمه معروفی که‌ رسول اکرم ( ص ) در صدر نامه هایش به شخصیتهای جهان آنرا ثبت میکرد ، مندرج است : « قل یا اهل الکتاب تعالوا الی کلمة سواء بیننا و بینکم الا نعبد الا الله و لا نشرک به شیئا و لا یتخذ بعضنا بعضا اربابا من دون الله »[١] ( آیه ٦٣ - آل عمران ) جمله " « تعالوا الی کلمه سواء بیننا و بینکم »" توحید نظری و جمله‌ " « الا نعبد الا الله »" توحید عملی فردی و جمله " « و لا یتخذ بعضنا بعضا اربابا »" توحید عملی اجتماعی را که مساوی است با آزادی‌

[١] بگو ، ای اهل کتاب ، بسوی کلمه ای که بین ما و شما مساوی است ، بیائید که غیر از خدا را بندگی نکنیم و چیزی را شریک او قرار ندهیم و کسی از ما ، کسی را غیر از خدا ارباب خود نگیرد .