غرض من همین بیت اخیر است اقبال می‌گوید قرآن روحها را منقلب می‌کند و از این راه ، در جهان انقلاب بوجود میاورد با آنکه در اصطلاح جامعه‌ شناسی و فلسفه تاریخ ، انقلاب تنها در مورد انقلابهای اجتماعی بکار میرود ، ولی توجه به روح این کلمه نشان میدهد که انقلاب انواعی دارد و من در اینجا فهرست وار این انواع را ذکر میکنم و بعد راجع به علل و انگیزه ها و در حقیقت ماهیت انقلابها سخن خواهم گفت گاهی در برخی از انسانها انقلاب پیدا می‌شود و این از انواع انقلاب فردی است یعنی تعلق به یک فرد دارد و این نوع انقلاب بر دو قسم است ، حیوانی و انسانی . دیده‌اید که بعضی از افراد گاهی به عللی حالتی پیدا میکنند که همه چیز را فراموش میکنند و تنها در راستای یک هدف براه می‌افتند و البته این‌ هدف هدفی جاه طلبانه و شهوت جویانه است . آن داستان معروف در چهار مقاله عروضی راجع به امیر خجندی نمونه بسیار خوبی از این گونه انقلابهای حیوانی است ظاهرا از او میپرسند چطور شد تو که یک خربنده - خرکچی - بودی به این امارت و ریاست رسیدی جوابداد ، از دو بیت که در دیوان حنظله باد غیسی خواندم و آن دو بیت این است :

مهتری گربه کام شیر در است

شو خطر کن زکام شیر بجوی