پیرامون انقلاب اسلامی - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٥
دلیل اول ویژگی خاص فرهنگ روحانیت شیعه است خود فرهنگ شیعی یک فرهنگ زنده و حرکت زا و انقلاب آفرین است این فرهنگی است که از روش علی ( ع ) و ازاندیشههای او تغذیه میکند ، این فرهنگی است که در تاریخ خود عاشورا دارد صحیفه سجادیه و دوره امامت و عصمت دویست و پنجاه ساله دارد هیچ یک از فرهنگهای دیگر چنین عناصر حرکت زائی در خود ندارند دلیل دوم اینکه روحانیت شیعه - که بدست ائمه شیعه پایه گذاری شده است - از ابتدا اساسش تضاد با قدرتهای حاکم بوده است بقول حامد آلگار در همان کتابی که ذکرش گذشت اساس روحانیت شیعه بر انکار حقانیت پادشاه است روحانیت شیعه از نظر معنوی متکی به خدا و از نظر اجتماعی متکی به مردم است و هیچگاه جزو دولت نبوده است اما در مقابل ، مثلا روحانیت تسنن از همان ابتدا ، وابسته به دستگاه حاکم بوده است از همان زمان که ابویوسف به سمت قاضی القضات هارون منصوب شد و در عین حال سمت مفتی اعظم را هم بدست آورد ، مشخص بود که دیگر پایگاهی در میان مردم نمیتوانست داشته باشد در زمان خود ما افرادی نظیر شیخ محمد عبده که از روشنفکران روحانیون اهل تسنن مصر است وقتی اعتبار پیدا میکند که آقای خدیو عباس به اسمش ابلاغ صادر میکند و الا مردم مصر مفتی بودن او را بی اعتبار میشمارند و یا شیخ محمد شلتوت ، مصلح بزرگ مصری را جمال عبدالناصر باید به اسمش ابلاغ صادر کند و وقتی که توی اتاقش مینشیند میباید عکس جمال عبدالناصر بالای سرش باشد مشخص است که این افراد دیگر نمیتوانند پایگاه مردمی داشته باشند و نخواهند توانست علیه قدرت حاکم قیام کنند اما روحانیت شیعه از ابتدا بر اساس بی نیازی از قدرتهای حاکم پایه گذاری شد و همیشه سلاطین و بزرگان مجبور بودند آستان آنها را