هر طغیانی علیه نظم موجود انقلاب است و این اختصاص به‌ نظم سیاسی ندارد ممکن است انقلابی ادبی باشد ، یعنی نویسندگان و شعرا علیه نظم ادبی موجود عصیان بکنند و آن نظم را در هم بریزند و سبک و متد دیگری بوجود بیاورند به قول آن شاعر معروف که به انقلاب ادبی صدر مشروطیت اعتراض داشت .

انقلاب ادبی بر پا شد

ادبیات ، شلم شوربا شد

ممکن است انقلابی هنری باشد ، همانگونه که ممکن است انقلابی صنعتی و یا علمی باشد ، رنسانس نمونه یک انقلاب فکری ، فرهنگی و علمی است ، از اینها گذشته ممکن است انقلابی مذهبی باشد البته انقلاب مذهبی را اگر تنها از جنبه مذهبی بودن مورد توجه قرار دهیم ، از آن به انقلابی علیه نظام‌ مذهبی حاکم تعبیر می‌شود ، یعنی اینکه عده‌ای روشی در پرستشها ، نیایشها ، قربانی کردن ها و عبادتها دارند و بعد میایند و آنرا عوض میکنند مذهبی‌ را بر میدارند و مذهب دیگری را بجای آن مینشانند ، بدون آنکه در سایر نهادهای اجتماعی تغییر و تبدیلی پیدا بشود ولی اگر از انقلاب مذهبی‌ انقلابی نظیر نهضت صدر اسلام مورد نظرمان باشد در آنصورت مفهوم عوض‌ می‌شود انقلاب صدر اسلام در همان حال که انقلابی مذهبی بود ، انقلابی سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و حتی ادبی هم بود خود قرآن اساس مبدأ یک ادبیات‌ جدید شد این انقلاب فرهنگ تازه‌ای نیز به جهان عرضه کرد و بنیانگذار تمدن‌ جدیدی در جهان شد . دکتر سروش : بنظر شما امکان دارد انقلابی مذهبی داشته باشیم که همراه‌ با انقلاب در سایر جهات و ابعاد جامعه نباشد ؟