در ابتدای سخنم به نکته ای اشاره کردم که اینجا میباید آنرا تکمیل کنم‌ در آنجا گفتم که هر انقلابی معلول یک سلسله نارضایتی‌ها و ناراحتی هاست‌ یعنی وقتی مردم از وضع حاکم ناراضی و خشمگین باشند و وضع مطلوبی راآرزو بکنند ، زمینه انقلاب به وجود میاید حالا می‌خواهم مکمل این موضوع را بیان‌ کنم و آن این است که ، صرف نارضائی کافی نیست ممکن است ملتی از وضع‌ موجود ناراضی باشد و آرزوی وضع دیگری داشته باشد ، با این حال انقلاب‌ نکند ، چرا ؟ برای اینکه دارای روحیه را و تمکین است روحیه ظلم پذیری در میان آن ملت رواج دارد چنین مردمی ناراضی هستند اما در عین حال تسلیم‌ ظلم اند اگر ملتی ناراضی بود ، اما علاوه بر آن یک روحیه پرخاشگری یک‌ روحیه طرد و انکار در او وجود داشت ، در آن صورت انقلاب می‌کند اینجاست‌ که نقش مکتبها روشن می‌شود .
از جمله خصوصیات اسلام اینست که به پیروانش حس پرخاشگری و مبارزه و طرد و نفی وضع نامطلوب را می‌دهد جهاد ، امر به معروف و نهی از منکر یعنی چه ؟ یعنی اگر وضع حاکم وضع نامطلوب و غیر انسانی بود ، تو نباید تسلیم بشوی و تمکین بکنی تو باید حداکثر کوشش خودت را برای طرد و نفی‌ این وضع و بر قراری وضع مطلوب و ایده‌آل بکار ببری .
مسیحیت که اساسش بر تسلیم و تمکین است ، قرنها از اسلام انتقاد میکرد که این چگونه دینی است ؟ در دین که نباید شمشیر و جهاد وجود داشته باشد دین باید دم از صلح و صفا بزند ، باید

&gt ما عدالت را هم در سایه خدا میخواهیم اگر بنا باشد عدالت باشد اما از نام خدا اثری نباشد ما از چنین عدالتی بیزاریم با چنین روحیه هائی بود که ملت ما موفق به بر پا کردن قیامی با این عظمت شد .