دو قطبی شدن جامعه و تقسیم آن بمعدودی افراد سیر و کثیری افراد گرسنه‌ سیری که از شدت پرخوری ثقل کرده و باصطلاح تخمه ( سوء هاضمه ) پیدا می‌کند و گرسنه ای که از شدت محرومیت شکمش به پشتش می‌چسبد بر طبق نظر دوم درباره انقلاب ها ، تقسیم جامعه از نظر اجتماعی و اقتصادی به دو قطب محروم و مرفه شرط ضروری پیدایش انقلاب نیست بسا ممکن است انقلابی خصلت انسانی محض داشته باشد طغیان به جهت گرسنگی ، اختصاص بانسان ندارد حیوان هم اگر خیلی گرسنه بماند بسا هست که علیه‌ انسان یا حیوانهای دیگر و یا حتی علیه صاحبش طغیان می‌کند حال آنکه در بسیاری موارد انقلابها صرفا خصلت انسانی داشته اند انقلاب هنگامی می‌تواند انسانی باشد که ماهیتی آزادیخواهانه و ماهیتی سیاسی داشته باشد نه ماهیتی‌ اقتصادی چون این امکان هست در جامعه ای شکم ها را سیر بکنند و گرسنگی‌ها را تا حدی و یا بطور کلی از بین ببرند ، ولی بمردم حق آزادی ندهند ، حق‌ دخالت در سرنوشت خود و حق اظهار نظر و اظهار عقیده را از آنها سلب‌ بکنند می‌دانیم که هیچ کدام از این مسائل به عوامل اقتصادی مربوط نیستند در چنین جامعه ای ، مردم برای کسب این حقوق از دست رفته قیام میکنند و انقلاب براه میاندازند و به این ترتیب انقلابی نه با ماهیت اقتصادی بلکه‌ با ماهیتی دمکراتیک و لیبرالی بوجود میاورند علاوه بر دو نوع ماهیتی که ذکر کردیم ، انقلاب میتواند ماهیتی اعتقادی و ایدئولوژیک داشته باشد بدین معنی که مردمی که به یک مکتب ایمان و اعتقاد دارند و به ارزشهای معنوی آن مکتب ، شدیدا وابسته هستند ، وقتیکه‌ مکتب خود را در معرض