استالین در این جوامع کم نیست ، لااقل ، اگر یک استالین بزرگ پیدا نشود ، دهها و هزارها استالین کوچک در آنجا یافت میشوند به این ترتیب این‌ سؤال اساسی باقی میماند که اگر معنویت ، جبرا به دنبال سلب مالکیت‌ پیدا می‌شود ، پس وجود این استالینهای کوچک را چگونه میتوان توجیه کرد ؟ درد معنویت بشر را سلب مالکیت به تنهائی کفایت نمی‌کند عدالت‌ اجتماعی لازمست ، نه سلب مالکیت زیرا اگر در جامعه‌ای عدالت اجتماعی بر قرار نباشد ، پایه معنویت هم متزلزل خواهد بود منطق اسلام اینست که‌ معنویت را با عدالت ، توأم با یکدیگر میباید درجامعه بر قرار کرد در جامعه‌ای که عدالت وجود نداشته باشد هزاران هزار بیمار روانی بوجود میایند محرومیتها ایجاد عقده‌های روانی می‌کند و عقده‌های روانی تولید انفجار یعنی اگر جامعه به تعبیر علی ( ع ) بدو گروه گرسنه گرسنه وسیر سیر تقسیم شود وضع به همین منوال باقی نمیماند ، بلکه صدها تالی فاسد به‌ همراه خواهد آورد یک گروه گرفتار بیماریهایی نظیر تفرعن ، خود بزرگ‌ بینی و میشوند و گروه دیگر ، دچار ناراحتیهای ناشی از محرومیت .

سخن درست بگویم نمیتوانم دید

که می‌خورند حریفان و من نظاره کنم

ما در جامعه آینده خودمان باید همانطور که مسئله عدالت را باشدت مطرح‌ میکنیم ، بهمان شدت نیز مسئله معنویت را طرح کنیم . متاسفانه در جامعه‌های بشری معمولا نوعی نوسان وجود دارد ، به این معنی‌ که ابناء بشر اغلب بین دو حالت افراط و تفریط نوسان میکنند و کمتر طریق‌ اعتدال را در پیش میگیرند در جامعه خودمان اگر به گفته ها و نوشته‌های‌ پنجاه سال پیش نگاه کنیم