عدم انتساب جریانات به خداوند ، مورد قبول قرار داده و قائل به حسن و قبح عقلی و ذاتی شده اند . این متکلمان معتقدند که اصل حسن و قبح اشیاء ، همانطور که معیار و مقیاس کارهای بشری است ، می‌تواند معیار و مقیاس افعال ربوبی قرار گیرد ، و لهذا در مسائل الهیات ، همواره این اصل ، مورد استناد این گروه قرار می‌گیرد . این گروه با توجه به این اصل و توجه به بدیهی بودن حسن عدل و قبح ظلم ، این مسأله را به شکل یک اصل اخلاقی ، ولی در سطح ربوبی ، مطرح‌ می‌نمایند ، می‌گویند : عدل ذاتا نیک است و ظلم ذاتا زشت است . خداوند که عقل غیر متناهی است بلکه فیض بخش همه عقلهاست ، هرگز کاری را که‌ عقل ، نیک می‌شناسد ترک نمی‌کند و کاری را که عقل زشت می‌شمارد انجام‌ نمی‌دهد . اما حکمای الهی که از راه دیگر رفته‌اند و بعد به آن اشاره خواهیم کرد ، در عین اینکه از لحاظ توحید افعالی نفی شرک در خالقیت می‌کنند ، فاعلیت‌ را منحصر به ذات حق نمی‌دانند ، و در عین اینکه حسن و قبح را متأخر از مرتبه فعل حق و منتزع از نظام وجود می‌دانند ، خداوند را از ظلم ، تنزیه‌ می‌کنند . حکمای الهی منکر حسن و قبح عقلی نیستند و نظر اشاعره را مردود می‌شمارند ، اما محدوده این مفاهیم را حوزه زندگی بشری می‌دانند و بس . از نظر حکماء الهی مفاهیم حسن و قبح ، در ساحت کبریائی بعنوان مقیاس و معیار راه ندارند ، افعال ذات باری را با این معیارها و مقیاسها که صد در صد بشری است نمی‌توان تفسیر کرد . از نظر حکما خداوند عادل است ولی نه بدان جهت که عدالت نیک است و اراده الهی همواره بر این است که کارهای نیک را انجام دهد نه کارهای بد را ، خداوند ظالم نیست و ستم نمی‌کند ولی نه بدان جهت که ظلم ، زشت‌ است و خداوند نمی‌خواهد کار زشتی انجام دهد . ملاک عدل الهی و بلکه مفهوم‌ عدل الهی چیز دیگری است که بعدا ذکر خواهد شد . از نظر حکما اندیشه حسن و قبح ، و نیکی و بدی کارها در انسان ، که‌ وجدان اخلاقی بشر از آن تشکیل شده است ، اندیشه‌ای اعتباری است نه حقیقی‌ . ارزش اندیشه اعتباری ، ارزش عملی است نه علمی و کشفی . همه ارزشش‌ این است که واسطه و ابزار است . فاعل بالقوه برای این که به هدف کمالی‌ خود در افعال ارادی برسد ناچار است به عنوان " آلت فعل " اینگونه‌ اندیشه‌ها را بسازد و استخدام نماید . ذات مقدس احدیت که وجود صرف و کمال محض و فعلیت خالص است از اینگونه فاعلیتها و اینگونه اندیشه‌ها و از استخدام " آلت " به هر شکل و هر کیفیت منزه است .