برزخ جریمه گناهان خود را می‌پردازند و جمعی دیگر در اهوال قیامت و شدائد حساب ، کیفر خود را می‌بینند و عده‌ای به دوزخ می‌افتند و سالها در عذاب‌ درنگ می‌کنند ، چنانکه در تفسیر آیه کریمه : « لابثین فیها احقابا »( ١ ) " در آتش ، سالیان درازی درنگ کننده‌اند " از امام ششم حضرت امام‌ جعفر صادق ( ع ) روایت شده است که این آیه مربوط به کسانی است که از آتش نجات می‌یابند ( ٢ ) . اینک چند نمونه از روایاتی را که از عذابهای هنگام مرگ و پس از مرگ‌ بازگو می‌کند می‌آوریم شاید موجب تنبه و بیداری گردد و ما را برای منازل‌ مخوف و خطرناکی که در پیش داریم آماده سازد . . ١ شیخ کلینی از حضرت صادق ( ع ) روایت کرده که علی ( ع ) را درد چشمی عارض شد ، حضرت رسول ( ص ) به عیادت آن حضرت تشریف بردند در حالی که فریاد علی از درد بلند بود ، فرمودند که : آیا این صیحه از جزع و بیتابی است یا از شدت درد است ؟ امیرالمؤمنین ( ع ) عرض کرد : یا رسول الله من هنوز دردی نکشیده‌ام که سخت تر از این درد باشد . رسول اکرم‌ در اینوقت جریان سخت و هولناک قبض روح کافر را نقل کرد . علی ( ع ) چون این را شنید برخاست و نشست و گفت : یا رسول الله اعاده فرما بر من‌ این حدیث را که درد مرا فراموشی داد . آنگاه عرض کرد : یا رسول الله‌ آیا از امت شما کسی به این نحو قبض روح می‌شود ؟ فرمود : بلی ، حاکمی که‌ جور کند و کسی که مال یتیم را به ظلم و ستم بخورد و کسی که شهادت دروغ‌ بدهد ( ٣ ) . . ٢ شیخ صدوق در کتاب " من لا یحضره الفقیه " روایت کرده که چون " ذر " فرزند ابوذر غفاری از دنیا رفت ابوذر در کنار قبر وی ایستاد و دست بر قبر کشید و گفت : خدایت رحمت کند ، به خدا سوگند که تو نسبت به من نیکرفتار بودی و اکنون که از دستم رفته‌ای از تو خشنودم ، به خدا قسم که از رفتن تو باکم‌