عدل الهی - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٧

اندیشه او را به خود مشغول می‌دارد چیزی جدا از غریزه فرار از خطر است که‌ عکس العملی است آنی و مبهم در هر حیوانی در مقابل خطرها . کودک انسان‌ نیز پیش از آنکه آرزوی بقاء به صورت یک اندیشه در او رشد کند به حکم‌ غریزه فرار از خطر ، از خطرات پرهیز می‌کند . " نگرانی از مرگ " زاییده میل به خلود است ، و از آنجا که در نظامات طبیعت هیچ میلی گزاف و بیهوده نیست ، می‌توان این میل را دلیلی‌ بر بقاء بشر پس از مرگ دانست . این که ما از فکر نیست شدن رنج می‌بریم‌ خود دلیل است بر اینکه ما نیست نمی‌شویم . اگر ما مانند گلها و گیاهان ، زندگی موقت و محدود می‌داشتیم ، آرزوی خلود به صورت یک میل اصیل در ما بوجود نمی‌آمد . وجود عطش دلیل وجود آب است . وجود هر میل و استعداد اصیل دیگر هم دلیل وجود کمالی است که استعداد و میل به سوی آن متوجه‌ است . گویی هر استعداد ، سابقه‌ای ذهنی و خاطره‌ای است از کمالی که باید به سوی آن شتافت . آرزو و نگرانی درباره خلود و جاودانگی که همواره‌ انسان را به خود مشغول می‌دارد ، تجلیات و تظاهرات نهاد و واقعیت نیستی‌ ناپذیر انسان است . نمود این آرزوها و نگرانیها عینا مانند نمود رؤیاهاست که تجلی ملکات و مشهودات انسان در عالم بیداری است . آنچه‌ در عالم رؤیا ظهور می‌کند تجلی حالتی است که قبلا در عالم بیداری در روح‌ ما وارد شده و احیانا رسوخ کرده است ، و آنچه در عالم بیداری به صورت‌ آرزوی خلود و جاودانگی در روح ما تجلی می‌کند که به هیچ وجه با زندگی‌ موقت این جهان متجانس نیست ، تجلی و تظاهر واقعیت جاودانی ماست که‌ خواه ناخواه از " وحشت زندان سکندر " رهایی خواهد یافت و " رخت بر خواهد بست و تا ملک سلیمان خواهد رفت " . مولوی این حقیقت را بسیار جالب بیان کرده آنجا که می‌گوید :