عدل الهی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٧
در این جهان بین مردم برقرار است در آن جهان صورت عینی و ملکوتی پیدا
میکنند . زمانی که یک انسان سبب هدایت انسانی دیگر میشود رابطه رهبری
و پیروی در میان آنان در رستاخیز به صورت عینی در میآید و " هادی " به
صورت پیشوا و امام ، و " هدایت یافته " به صورت پیرو و مأموم ظاهر
میگردد . در مورد گمراه ساختن و اغواء هم همینطور است .
قرآن کریم میفرماید :
« یوم ندعوا کل اناس بامامهم »[١] .
" روزی که هر مردمی را با پیشوای ایشان میخوانیم " .
یعنی هر کسی با پیشوای خودش ، یعنی با همان کس که عملا الگوی او و
الهامبخش او بوده است ، محشور میگردد .
درباره تجسم پیشوایی فرعون نسبت به قوم خود در آخرت ، میفرماید :
« یقدم قومه یوم القیمة فاوردهم النار »[٢] .
" فرعون پیشاپیش اتباع و پیروانش حرکت میکند ، پس در آتش واردشان
میسازد " .
فرعون که در این جهان ، گمراه و پیشوای گمراهان بوده ، و گمراهان دیگر
قومش گام جای گام او میگذاشتند ، در آن جهان نیز به صورت قائد و امام
آنان مجسم میشود . فرعون ، شفیع و واسطه قوم خود میباشد هم در دنیا و هم
در آخرت ، شفیعی است که در دنیا موجب گناهان و ضلالتها بوده است و در
آخرت واسطه رسانیدن به دوزخ و آتش . شفیع و واسطه بودن او در بردن قوم
به دوزخ در جهان آخرت ، همانا تجسم واسطه بودن او در جهان دنیا در
گمراهی قومش است .
نکته جالب در تعبیر قرآن این است که میفرماید فرعون قوم خود را در آن
جهان وارد دوزخ میسازد . قرآن با این تعبیر خود تجسم تأثیر فرعون را در
گمراهی پیروانش گوشزد میکند و میگوید همانطور که در دنیا فرعون آنها را
وارد گمراهی کرد ، در آخرت آنها را وارد دوزخ میکند ، بلکه وارد کردن
آنها به دوزخ در آن جهان عینا ظهور و تجسم وارد کردن آنها در گمراهی در
این جهان است .
[١] اسراء / . ٧١ [٢] هود / . ٩٨