عدل الهی - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٥

ورنه تأدیب و عتابت کردمی

بهر این پرسش تو را آزردمی

لیک می‌خواهی که در افعال ما

باز جویی حکمت و سر قضا

تا از آن واقف کنی مر عام را

پخته گردانی بدین هر خام را

پس بفرمودش خدا ای ذو لباب

چون بپرسیدی بیا بشنو جواب

موسیا تخمی بکار اندر زمین

تا تو خود هم وادهی انصاف این

چونکه موسی کشت و کشتش شد تمام

خوشه‌هایش یافت خوبی و نظام

داس بگرفت و مر آنها را برید

پس ندا از غیب در گوشش رسید

که چرا کشتی کنی و پروری

چون کمالی یافت آن را می‌بری ؟

گفت یارب ز آن کنم ویران و پست

که در اینجا دانه هست و کاه هست

دانه لایق نیست در انبار کاه

کاه در انبار گندم ، هم تباه

نیست حکمت این دو را آمیختن

فرق ، واجب می‌کند در بیختن

گفت این دانش ز که آموختی ؟

نور این شمع از کجا افروختی ؟

گفت تمییزم تو دادی ای خدا

گفت پس تمییز چون نبود مرا ؟

در خلایق روحهای پاک هست

روحهای تیره گلناک هست

این صدفها نیست در یک مرتبه

در یکی در است و در دیگر شبه

واجب است اظهار این نیک و تباه

همچنان کاظهار گندمها ز کاه

مرگ ، گسترش حیات است

در بحث از پدیده موت ، به این نکته نیز باید توجه داشت که پدیده‌های‌ " موت " و " حیات " نظام متعاقبی را در جهان هستی بوجود می‌آورند ، همواره مرگ یک گروه ، زمینه حیات را برای گروهی دیگر فراهم می‌سازد . لاشه جانورانی که می‌میرند بی مصرف نمی‌ماند ، از آنها گیاهها یا جانداران‌ تازه نفس و پرطراوت دیگری ساخته می‌شود . صدفی می‌شکند و گوهر تابناکی‌ تحویل می‌دهد ، بار دیگر از همان جرم و ماده ، صدفی نو تشکیل می‌گردد و گوهر گرانبهای دیگری در دل آن پرورش می‌یابد . صدف شکستن و گوهر تحویل‌ دادن ، بینهایت مرتبه تکرار می‌گردد و بدینوسیله فیض حیات در امتداد بی‌ پایان زمان گسترش می‌یابد . اگر مردمی که در هزار سال قبل می‌زیستند نمی‌مردند نوبت زندگی به انسانهای امروز نمی‌رسید ، همچنانکه مردم امروز اگر جا تهی نکنند ، امکان وجود برای آیندگان نخواهد بود . اگر گلهای سال‌ گذشته از رویه زمین برچیده نشده بودند گلهای با طراوت و جوان سال جدید ، میدانی