عرفان اسلامی و از معارف بلند اسلامی کمترین آگاهی ندارند . راسل در نظر کسی که اندک آشنایی با معارف اسلامی دارد ، در فلسفه به مفهوم اسلامی و شرقی آن ، یک کودک دبستانی هم بشمار نمی‌رود . اسلام در دامن خود ، مردان بزرگی را تربیت کرده است که در وقتی که در همین جهان بوده‌اند ، با جهان آخرت آشنا شده‌اند و حقایقی را که فوق تصور " راسل " هاست لمس کرده‌اند . شاگردان مکتب قرآن ، این حقیقت را نیک آموخته‌اند که جزای آخرت عین‌ کردار دنیاست ، چیزی جدا از عمل نیست . مولوی اشعاری دارد که این‌ حقیقت را بیان می‌کند و از نظر موعظه و تذکر خود ما نیز نقل آنها مناسب‌ است ، می‌گوید :

ای دریده پوستین یوسفان

گرگ بر خیزی از این خواب گران

گشته گرگان یک به یک خوهای تو

می‌درانند از غضب اعضای تو

ز آنچه می‌بافی همه روزه بپوش

ز آنچه می‌کاری همه ساله بنوش

گر ز خاری خسته‌ای ، خود کشته‌ای

ور حریر و قز دری ، خود رشته‌ای

چون ز دستت زخم بر مظلوم رست

آن درختی گشت و ز آن زقوم رست

این سخنهای چو مار و کژ دمت

مار و کژدم می‌شود گیرد دمت

حشر پر حرص خس مردار خوار

صورت خوکی بود روز شمار

زانیان را گنده اندام نهان

خمر خواران را بود گنده دهان

گند مخفی کان به دلها می‌رسید

گشت اندر حشر محسوس و پدید

بیشه‌ای آمد وجود آدمی

بر حذر شو زین وجود ار آدمی

ظاهر و باطن اگر باشد یکی

نیست کس را در نجات او شکی

در وجود ما هزاران گرگ و خوک

صالح و نا صالح و خوب و خشوک

حکم ، آن خو راست کان غالبتر است چونکه زر بیش از مس آمد آن زر است

سیرتی کاندر وجودت غالب است

هم بر آن تصویر ، حشرت واجب است

آفرین بر قرآن با این شاگردانش . اگر قرآن نمی‌بود ، مولوی و حافظ و سنائی و عطار و سعدی و امثال آنها بوجود نمی‌آمدند . استعداد ایرانی با نور اسلام شکفت و این افتخار ، ایران را بس که توانست معارف اسلام را بهتر از هر قوم دیگری دریافت