عدل الهی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٩٧
ندارند استثناء شدهاند . استثناء به صورتی ذکر شده که اختصاص ندارد به
اینکه استضعاف به این صورت باشد ، همانطوری که ممکن است منشأ استضعاف
، عدم امکان تغییر محیط باشد ممکن است این جهت باشد که ذهن انسان متوجه
حقیقت نشده باشد و به این سبب از حقیقت محروم مانده باشد " [١] .
روایات زیادی وارد شده که مردمی که به عللی قاصر مانده اند مستضعف به
شمار میروند [٢] .
در آیه ١٠٦ از سوره توبه میفرماید :
« و آخرون مرجون لامر الله اما یعذبهم و اما یتوب علیهم ، و الله علیهم
حکیم ».
" گروه دیگر کارشان احاله میشود به امر خدا ، یا آنها را معذب میکند
و یا بر آنها میبخشاید ، خداوند دانا و حکیم است " .
کلمه " مرجون لامر الله " از این آیه اقتباس شده است .
در روایت آمده است که امام باقر ( ع ) درباره این آیه فرمود :
" همانا قومی بودند در صدر اسلام که ابتدا مشرک بودند و مرتکب
جنایاتی بزرگ شدند ، حمزه و جعفر و امثال اینها را از مسلمین کشتند ،
اینها بعد مسلمان شدند ، شرک را رها کردند و به توحید گراییدند ، اما
ایمان در قلب آنها راه نیافت که در زمره مؤمنین قرار گیرند و استحقاق
بهشت پیدا کنند و در عین حال از جحود و عناد هم که موجب معذب بودن
آنها بود دست برداشته بودند ، اینها نه مؤمن بودند و نه کافر و جاحد ،
اینها هستند مرجون لامر الله که امرشان حواله به خداست " [٣] .
در حدیث دیگر آمده است که " حمران بن اعین " گفت :
از امام صادق ( ع ) درباره مستضعفین پرسش کردم ، فرمود آنان نه در
زمره مؤمنانند و نه در زمره کافران ، آنها مرجون لامر الله میباشند [٤]
.
هر چند از مفاد آیه " مرجون لامر الله " استفاده میشود که درباره آنها
خوب است گفته شود کار اینها با خداست ، ولی از لحن آیه مستضعفین
اشارهای به شمول عفو و
[١] المیزان ، ج ٥ ص . ٥١ [٢] رجوع شود به " المیزان " ج ٥ ص ٥٦ - ٦١ " بحث روائی " . [٣] المیزان ، ج ٩ ، ص ٤٠٦ نقل از کافی . [٤] المیزان ، ج ٩ ، ص ٤٠٧ نقل از تفسیر عیاشی .