غالبا افراد ، مقررات الهی را در خلقت و آفرینش ، و پاداش و کیفر ، و سعادت و شقاوت ، با مقررات اجتماعی بشری قیاس می‌گیرند ، در صورتی‌ که این امور تابع شرایط تکوینی و حقیقی است و جزئی از آن است ، ولی‌ اوضاع و مقررات اجتماعی ، تابع مقررات اعتباری قراردادی است . مقررات‌ اجتماعی می‌تواند تابع شرایط قراردادی باشد ولی مقررات خلقت و آفرینش و از آن جمله پاداش و کیفر الهی نمی‌تواند تابع این شرایط باشد بلکه تابع‌ شرایط تکوینی است . برای روشن ساختن فرق یک سیستم تکوینی و یک سیستم‌ اعتباری مثالی می‌زنیم : می‌دانیم که در سیستمهای اجتماعی ، هر کشوری برای خودش مقررات و قوانین خاصی دارد . مقررات اجتماعی ، در برخی مسائل ، میان دو نفر که از لحاظ شرایط طبیعی و تکوینی مساوی هستند ولی از نظر شرایط اعتباری و قراردادی تفاوت دارند - مثل اینکه یکی تبعه آن کشور است و دیگری نیست‌ - تفاوت قائل می‌شود . مثلا وقتی که می‌خواهند در ایران افرادی را استخدام کنند اگر یک نفر ایرانی و یک نفر افغانی هر دو از لحاظ شرایط تکوینی برابر باشند و برای‌ استخدام شدن مراجعه کنند ، امکان دارد که ایرانی استخدام شود و افغانی به‌ علت اینکه تبعه ایران نیست استخدام نگردد . در اینجا اگر شخص افغانی‌ بگوید من از لحاظ شرایط طبیعی با آن ایرانی که استخدام شده است کاملا مساوی هستم ، اگر او سالم است من هم سالمم ، اگر او جوان است من هم‌ جوانم ، اگر او متخصص در فلان کار است من هم متخصصم ، پاسخ می‌شنود که‌ مقررات اداری اجازه نمی‌دهد که شما را استخدام کنیم . با یک امر قراردادی ، وضع همین شخص افغانی تغییر می‌کند و مانند دیگران می‌گردد ، یعنی مراجعه می‌کند و برگ تابعیت ایران می‌گیرد . بدیهی‌ است که برگ تابعیت تأثیری در شخصیت واقعی او ندارد ، ولی او از نظر مقررات اجتماعی ، شخص دیگر شده است . معمولا اعتبار شرایط قراردادی با عدم رعایت مساوات در شرایط واقعی و تکوینی توأم است . ولی در مسائلی که تابع مقررات اجتماعی و قراردادی نیست و صرفا تابع‌ شرایط تکوینی است ، مطلب طوری دیگر است . مثلا اگر خدای ناخواسته یک بیماری نظیر " وبا " به ایران بیاید ، تفاوتی بین تبعه