عدل الهی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦
« و السماء رفعها و وضع المیزان »[١] .
در ذیل همین آیه است که رسول خدا فرمود :
« بالعدل قامت السموات و الارض » [٢] .
" آسمانها و زمین به عدل برپا است " .
عدل تشریعی یعنی اینکه در نظام جعل و وضع و تشریع قوانین ، همواره اصل
عدل ، رعایت شده و میشود نیز صریحا مورد توجه قرآن قرار گرفته است . در
قرآن کریم تصریح شده که حکمت بعثت و ارسال رسل این است که عدل و قسط
بر نظام زندگانی بشر حاکم باشد :
« لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم
الناس بالقسط »[٣] .
" همانا فرستادگان خویش را با دلائل روشن فرستادیم و همراه آنها کتاب
و مقیاس ( قانون ) فرستادیم تا مردم بدینوسیله عدل را بپا دارند " .
بدیهی است که برقراری اصل عدل در نظامات اجتماعی ، موقوف به این
است که اولا نظام تشریعی و قانونی ، نظامی عادلانه باشد ، و ثانیا عملا به
مرحله اجرا در آید .
علاوه بر این اصل کلی که قرآن در مورد همه پیامبران بیان کرده است ، در
مورد نظام تشریعی اسلامی میگوید : « قل امر ربی بالقسط » [٤] . یا در
مورد برخی دستورها میگوید : « ذلکم اقسط عند الله »[٥] .
قرآن کریم ، امامت و رهبری را " پیمان الهی " و مقامی " ضد ظلم "
و " توأ م با عدل " میداند . قرآن آنجا که درباره شایستگی ابراهیم برای
امامت و رهبری سخن میگویند ، برداشتن چنین است : " آنگاه که ابراهیم
از همه کورهها خالص در آمد به او ابلاغ شد که تو را به امامت و رهبری
برگزیدیم . ابراهیم درخواست کرد و یا استفهام نمود که این موهبت الهی
در نسل او ادامه یابد . به او پاسخ داده شد که : امامت و
[١] الرحمن / [٧] [٢] تفسیر صافی ، ذیل همین آیه ( چاپ اسلامیه ، ج ٢ ص ٦٣٨ ) . [٣] حدید / . ٢٥ [٤] اعراف / . ٢٩ [٥] بقره / . ٢٨٢