اسلام است ؟ و به عبارت دیگر : آیا آنچه لازم است فقط این است که انسان‌ یک دینی داشته باشد و حداکثر این است که آن دین منتسب به یکی از پیغمبران آسمانی باشد و دیگر فرق نمی‌کند که کدامیک از ادیان آسمانی باشد ، مثلا مسلمان یا مسیحی یا یهودی و حتی مجوسی باشد ؟ یا اینکه در هر زمان‌ دین حق یکی بیش نیست ؟ بحث دیگر این است که پس از آنکه قبول کردیم که دین حق همواره یکی‌ بیش نیست ، نوبت به این مسأله می‌رسد که اگر کسی بدون داشتن دین حق ، عمل نیکی را که واقعا نیک است و مورد امضاء دین حق نیز هست ، انجام‌ دهد آیا عمل او دارای پاداش خواهد بود یا نه ؟ و به عبارت دیگر آیا شرط پاداش داشتن اعمال صالح ، ایمان به دین حق است یا نه ؟ آنچه در اینجا مورد بحث قرار می‌گیرد مسأله دوم است . درباره مسأله اول اجمالا می‌گوییم که دین حق در هر زمانی یکی بیش نیست‌ و بر همه کس لازم است از آن پیروی کند . این اندیشه که میان برخی از مدعیان روشنفکری ، اخیرا رایج شده است که‌ می‌گویند همه ادیان آسمانی از لحاظ اعتبار در همه وقت یکسانند اندیشه‌ نادرستی است . البته صحیح است که میان پیامبران خدا اختلاف و نزاعی وجود ندارد . پیامبران خدا همگی به سوی یک هدف و یک خدا دعوت می‌کنند . آنان‌ نیامده‌اند که در میان بشر فرقه‌ها و گروههای متناقضی بوجود آورند . ولی این سخن به این معنی نیست که در هر زمانی چندین دین حق وجود دارد و طبعا انسان می‌تواند در هر زمانی هر دینی را که می‌خواهد بپذیرد ، بر عکس ، معنای این سخن این است که انسان باید همه پیامبران را قبول داشته‌ باشد و بداند که پیامبران سابق مبشر پیامبران لاحق خصوصا خاتم و افضلشان‌ بوده‌اند و پیامبران لاحق مصدق پیامبران سابق بوده‌اند ، پس لازمه ایمان به‌ همه پیامبران این است که در هر زمانی تسلیم شریعت همان پیامبری باشیم‌ که دوره او است و قهرا لازم است در دوره ختمیه به آخرین دستورهایی که از جانب خدا به وسیله آخرین پیامبر رسیده است عمل کنیم و این ، لازمه اسلام‌ ، یعنی تسلیم شدن به خدا و پذیرفتن رسالتهای فرستادگان او است . بسیاری از مردم زمان ما طرفدار این فکر شده اند که برای انسان کافی‌ است که خدا را بپرستد و به یکی از ادیان آسمانی که از طرف خدا آمده‌ است انتساب داشته باشد ، دستورهای آن را بکار بندد ، شکل دستورها چندان‌ اهمیتی ندارد ، حضرت مسیح هم پیغمبر است ، حضرت محمد هم پیغمبر است ، اگر طبق آئین مسیح عمل کنیم