عرضه و تقاضا " مفید بودن " عامل و مؤثر هست ، " جنس " نیز در شرایط متساوی ، عامل مؤثر هست ، گو این که شاید بشود گفت خود جنس‌ موجب افزایش تقاضا می‌شود و تعادل را به هم می‌زند ، ولی در بحث عرضه و تقاضا ، در این باره بحث خواهیم کرد . ص ٢٠ : " پس حالا به نظر می‌رسد عاملی که سطح بها را بدون دخالت تغییرات‌ حاصله به واسطه عرضه و تقاضا ( بین الحدین نوسانات ) تعیین می‌کند ، پیدا کرده‌ایم . . . ولی این جواب ، چنان که باید ، ما را راضی نمی‌کند . . . اگر ما بهای بعضی اجناس را به وسیله بهای بعضی دیگر تعریف کنیم ، هنوز در مطالعه خود قدمی پیش نرفته‌ایم ، و مانند آن است که بخواهیم موضوع‌ نامعلومی را به وسیله موضوع نامعلوم دیگری بشناسیم . پس به مطالعه خود ادامه می‌دهیم . اول ملاحظه می‌کنیم که در بهای یک دست لباس ، قیمت‌ اجناسی که در ساخت آن به کار رفته است به نسبت ١٠٠٠ / ١٣٠٠ و یا ١٣أ ١٠ می‌باشد و قسمت دیگر یعنی ٣٠٠ / ١٣٠٠ مزد چند روزکار خیاط است . حال‌ باید ببینیم بهای پارچه و سایر اجناس دیگری که به کار برده شده ، چگونه‌ تعیین شده است ؟ اول چرا بهای پارچه ٨٠٠ ریال است ؟ زیرا برای بافت آن‌ باید مقداری کار صرف کرد . فرض کنیم که قیمت مواد اولیه ، یعنی پشم ، پانصد ریال است . باز می‌پرسیم بهای پشم مربوط به چه چیز است ؟ مانند اول جواب می‌دهیم مربوط به مواد اولیه ، یعنی بهای گوسفند منهای‌ استخوانها ، گوشت ، پوست و غیره ، و مربوط به مقداری کاراست ( یعنی‌ چیدن پشم ) . بهای گوسفند نیز مربوط به بهای تغذیه و نگهداری آن است . بدین طریق بالاخره کلیه مخارج لازم برای تولید هرگونه کالا ، مربوط