نمی‌توانند خرید و فروش کنند ؟ ، و همچنین آیا باید در مقابل این واگذاری‌ ، چیزی به بیت المال به عنوان خراج بپردازند یا نه ، و صد در صد معامله‌ ملک شخصی با آن زمین می‌شود ، مطلبی است که باید بحث شود . و همچنین آیا مالکیت مطلق و محدود زمین موات همچنان که به شرط الاحیاء است ، مادام الاحیاء است یا امدی ندارد ؟ اگر امد دارد ، امد آن چقدر است ؟ اگر احیاء کننده ، مالک مطلق بشود و خراج نپردازد و مشروط به‌ مادام الاحیاء نیز نباشد ، اثر اختیار امام فقط این است که اول به اجازه‌ او باید داده شود و نظارت او برای همیشه ساقط می‌شود و زمین میان مالکان‌ مستقل از نظر امام دست به دست می‌شود . اگر مادام الاحیاء را شرط کنیم ، اثر دیگر اختیار امام این است که هر وقت زمین بائر باشد ، دو مرتبه‌ باید با نظر امام به افراد تفویض شود و اجازه احیاء داده شود ، ولی اگر امام حق داشته باشد که خراج بگیرد باید گفت برای همیشه زمین در اختیار امام باقی می‌ماند ، و هر چند محیی ، مالک می‌شود و نظیر مزارع نیست و حق‌ خرید و فروش دارد ، اما حقی هم از امام برای همیشه زمین بر زمین هست که‌ به موجب آن ، خراج می‌گیرد . و اگر حق خرید و فروش هم سلب شود ، عملا سلب مالکیت از محیی شده و او فقط اولویت بهره‌برداری دارد و فرقی میان‌ اراضی مفتوحه عنوش و اراضی موات که جزء انفال است ، باقی نمی‌ماند . . ٢ زمینهایی که صاحبان آنها با صلح ، اسلام اختیار کرده‌اند ، مانند سرزمین مدینه ، تعلق دارد به مالکین اصلی ، و از این جهت فرقی میان زمین‌ و غیر زمین نیست ، و کأنه این امتیازی است که به اینها داده شده است ، ولی البته اینها نیز مادام الاحیاء ،