نظری به نظام اقتصادی اسلام
 
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص

نظری به نظام اقتصادی اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٤

حاجت باشد . شرط دوم این است که وافر و رایگان نباشد ، مثل نور و هوا . شرط سوم این است که قابل اختصاص باشد . اگر چیزی باشد که افراد نتوانند به خود اختصاص دهند ، از اختیار افراد خارج باشد ، ولو آن که وافر و بیش از مقدار لازم نباشد ، باز هم مالیت‌ ندارد ، مانند باران یا نسیم . در مورد شرط دوم می‌توان گفت که شرطیت‌ ندارد ، زیرا اگر چیزی فرضا فوق العاده زیاد باشد ولی افرادی قادر باشند آنها را تحت اختیار قرار دهند ، خواه ناخواه مالیت پیدا می‌کند ، همان‌ طوری که زمین و دریا اینچنین است . اگر افرادی قدرت پیدا کنند هوا را مانند دریا و زمین تحت اختیار خود قرار دهند ، خواه ناخواه هوا نیز مالیت پیدا می‌کند . و اگر بالعکس ، چیزی فقط به قدر لزوم یا کمتر از قدر لزوم باشد ، ولی قابل اختصاص نباشد ، مثل باران و نسیم ، مالیت‌ پیدا نمی‌کند . پس شرط سوم جانشین شرط دوم است . از آنچه گفته شد معلوم شد در اصل مالیت ، کار دخالت ندارد . البته‌ بسیار چیزهاست که تا روی آنها کار نشود ، قابل استفاده نیست ، ولی‌ بسیاری از چیزها قبل از آن که روی آنها کار صورت بگیرد قابل استفاده‌ می‌باشند و مالیت پیدا می‌کنند ، و اشیائی که باید روی آنها کار صورت‌ بگیرد ، از آن جهت که بالقوه قابل استفاده می‌باشند مالیت دارند ، کما این که ممکن است روی چیزی کار صورت بگیرد ولی چون مفید و مورد حاجت‌ نیست ارزش پیدا نکند ، یا مدتی دارای ارزش باشد و بعد ، از ارزش‌ بیفتد . کار ، منشأ مالکیت باید شمرده شود ، نه منشأ مالیت . مالیت و ارزش ، اصلا و ابدا دائر مدار کار نمی‌باشد . اما قسمت دوم ، یعنی علت تفاوت قیمتها : در کتاب " اصول