نان و زمین و میوه و فرش و غیره ، و بعضی دیگر ، ارزش و مالیت ندارند و ثروت شمرده نمی‌شوند ، مانند نور و هوا ، و مانند زباله و خاکروبه ؟ دیگر این که تفاوت ارزش اموری که مالیت دارند از کجا پیدا می‌شود ؟ به عبارت دیگر منشأ قیمتها و تفاوت آنها چیست ؟ چرا دو چیز که هر دو با واحد وزن یا کیل یا متر خرید و فروش می‌شوند و برابرند ، یکی از دیگری‌ گرانتر است ؟ اما قسمت اول : مالیت و ارزش پیدا کردن یک چیز تابع این است که‌ اولا به حال بشر مفید باشد ، یعنی یکی از حوائج بشر را رفع کند یا در رفع‌ آن دخیل باشد ، خواه آن که آن حاجت ، مادی و معاشی باشد یا غیرمادی ، و خواه آن که عین یک شی‌ء مورد استفاده واقع شود که بهره‌مند شدن از آن ، مساوی است با نابودی آن ، مثل نان و میوه ، و یا منفعت آن چیز ( منفعت‌ به اصطلاح فقه ) ، یعنی وسیله واقع شود که بدون اینکه عین مصرف شود ، انسان حظ و بهره‌ای از آن ببرد ، مثل بهره‌ای که انسان از دیدن منظره‌ای ، یا شنیدن آوازی [١] یا سکنی در خانه‌ای پیدا می‌کند .
ولی حقیقت این است که منفعت ( به اصطلاح فقهی ) هر چند قابل مبادله‌ به مال هست ، ولی خودش مال و ثروت شمرده نمی‌شود . جمال یا آواز یا نطق‌ ، وسیله جلب مال و کسب مال و قابل معاوضه به مال می‌باشد ، ولی خود اینها مال و ثروت شمرده نمی‌شو ند . پس شرط مالیت این است که خود عین‌ باشد . از آنچه گذشت ، معلوم شد که شرط اول مالیت این است که شی‌ء ، مورد

[١] استفاده از آواز ، نوعی خاص است که جداگانه باید بررسی شود .