نظری به نظام اقتصادی اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢
ص ٣ :
" . . . افکار اقتصادی از ابتدا همیشه شامل قضاوت در باب بهترین و
بدترین روش کار و قبول یک روش معین بوده و مفهوم نظم و به دست آوردن
بهترین نتیجه را در بر داشته است . در مورد اداره اجتماع ، هدف افکار
اقتصادی و موضوع عقاید اقتصادی ، تعیین روشی است که منافع اجتماعی را به
بهترین وجهی تأمین نماید ، و نیز انتخاب روش کار و برنامه برای آن
اجتماع . عقاید اقتصادی همیشه با دستورهای اخلاقی راجع به طرز کار و
ترتیب تقسیم محصول ، توأم بوده است " .
این تعریف برای افکار و عقاید اقتصادی ، منطبق است با فلسفههای
اقتصادی یعنی مکاتب اقتصادی ، و به عبارت اخری منطبق است با روابط
اعتباری و قراردادی ، و به عبارت دیگر با اقتصاد برنامهای که از طرف
تئوریسینها و فلاسفه و ادیان پیشنهاد میشود ، نه با علم اقتصاد به معنی
علم بیان قوانین لا یشعر و کور و کر جامعه سرمایهداری که از کتاب " اصول
علم اقتصاد " نوشین نقل کردیم [١] . از این نظر باید به سایر کتب
اقتصادی مراجعه شود .
[١] بلکه باید گفت این آقایان در اثر عدم تفکیک جنبههای اعتباری و اخلاقی از جنبههای علمی و فنی ، آن جا که میگوید : " هدف افکار اقتصادی و موضوع عقاید اقتصادی ، تعیین روشی است که منافع اجتماعی را به بهترین وجهی تأمین نماید " و آن جا که میگویند : " عقاید اقتصادی همیشه با دستورهای اخلاقی . . . " فرقی میان این دو نمیتوانند بگذارند ، در صورتی که مقصود از اول ، جنبه فنی است ، و هدف خود ثروت است ، یعنی بهترین راه از نظر خود ثروت چیست ، و چنان که قبلا گفتیم ، مکاتب اقتصادی سوداگری و فیزیوکراسی و کلاسیک ، متوجه این جهت میباشند ، ولی سوسیالیزم متوجه جنبه اخلاقی و عدالت و ظلم است .