در ص ٣٨ در پاورقی می‌گوید : " یعنی مثل مفرغ سخت و محکم است " . حالا باید دید در فقه اسلامی برای این اضطرارها چه فکری شده است . حقیقت این است که اگر مقصود ، گفته‌های فقها باشد البته در این‌ زمینه‌ها خیلی نارساست ولی اگر مقصود مبادی فقه اسلامی است نارسا نیست . راجع به اضطرار ، فقها می‌گویند اگر کسی مضطر شد خانه خود را بفروشد برای مصرفی که برایش پیش آمده است ، هر چند باطنا و قلبا مایل نیست‌ که از آن خانه منتقل شود معامله صحیح است ، و البته تا این اندازه مطلب‌ درست است ، راه چاره منحصر است ، در اینجا جامعه مجبور نیست که میل‌ قلبی او را از این جهت تأمین کند ، این گونه امور را اسلام با احسان و عواطف ، بهتر ترمیم کرده است و به نظر می‌رسد جای اجحاف و اعمال زور نیست ، ولی یک وقت هست که اضطرارا به قیمت نازلتر می‌فروشد ، یعنی‌ دیگری از اضطرار او سوء استفاده می‌کند ، اینجاست که باید گفت دیگری حق‌ ندارد سوء استفاده کند ، یعنی هر چند از نظر فروشنده عمل جایزی صورت‌ گرفته است اما از نظر خریدار عمل نامشروع و حرامی صورت گرفته است . چاره اجتماعی آن این نیست که عمل رأسا حرام باشد حتی برای فروشنده ، بلکه یا باید گفت اجتماع مکلف است که در اینگونه موارد خانه او را به‌ قیمت عادله بخرد و یا باید گفت معامله دارای دو جنبه است از یک جنبه‌ صحیح و مشروع است و از جنبه دیگر باطل و حرام و نامشروع . ( ممکن است‌ گفته شود اگر از این