نظری به نظام اقتصادی اسلام
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
نظری به نظام اقتصادی اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٥
اما قسمت اول : هر چند سوسیالیستها مدعی هستند که اضافه ارزش به
واسطه خرید و فروش نیروی کارگر ، از مشخصات سرمایهداری جدید است ،
چنان که قبلا گذشت ، ولی به عقیده ما در قدیم نیز وجود داشته است .
کارخانههای قالیبافی و پارچهبافی و دستگاههای زرگری و قلمزنی و حتی
خیاطیهای و سیع و کفاشیهای وسیع و غیره ، همه اینها یک عده کارگر
میگیرند و میگرفتهاند و مزد معین به آنها میدادهاند و با کار آنها تجارت
و معامله میکردهاند ، چیزی که هست ، همین معنی در عصر جدید و عصر ماشین
، توسعه پیدا کرده است . صرف توسعه و تغییر کمی ، ماهیت شیء را عوض
نمیکند مادامی که منجر به تغییر کیفی نشود .
> مثل و فروش آنها هم نیست ، بلکه برای استفاده مادی از محصول کار آن ماشین است ، و بالاخره برای تجارت با محصول زحمت دیگری است . بلی ، کسی که کارخانه ساختن آن ماشین را دایر میکند ، عینا نظیر کسی است که کتاب دیگری را چاپ میکند و دنیا از آن نظر تا حدی مالکیت و امتیاز قائل است . و اما کسی که یک ماشین تولید کننده میخرد ، مانند کسی است که یک کتاب میخرد ، با این تفاوت که کتاب مولد نیست ولی ماشین مولد است و کار ایجاد میکند و خود به خود مبدأ ثروت است و مشابه طبیعت است ، قدرت ایجاد ارزش او آن قدر با کاری که صرف آن شده است تفاوت دارد که شبیه طبیعت است . در اجتماع چیزی به وجود آمده است که مثل طبیعت قادر است با کار کم که صرف آن میشود ، و احیانا بدون کار ، ایجاد ارزش کند . علیهذا مخترع ماشین ، تنها محصول کار نمیفروشد ، او خالق چیزی است که آن چیز خالق کار است و خالق ارزش است ، و به دست او چنین چیزی جاری شده است ، لهذا نمیتواند آن چیز مملوک شخصی باشد و مبادله شود ، در عین این که به مخترع باید پاداش داده شود . میتوان گفت حق التألیف نیز پاداش است نه مال که مثل مالهای دیگر مبادله شود .