است . همین طور است وضع رساله " سوسیالیسم " که در کتاب حاضر در بخش " رساله‌های اقتصادی " آمده است و البته صرفا جنبه اقتصادی ندارد ، جنبه جامعه شناسی و فلسفه تاریخ نیز دارد . همچنین در آن کتاب در بخش‌ " رساله‌های اقتصادی " بحثی تحت عنوان " بیمه " آمده بود که مشتمل بر دو سخنرانی آن متفکر شهید در انجمن اسلامی پزشکان بود . متن کامل و تصحیح‌ شده آن بحث قبلا در کتاب " مسأله ربا ، به ضمیمه بیمه " که توسط " شورای نظارت " به چاپ رسیده منتشر شده است . گذشته از یادداشتهای کوتاهی که در حد فیش برداری است و چند یادداشت‌ که جنبه اقتصادی آنها ناچیز بود و نقل آنها به " سلسله یادداشتهای استاد " موکول شد و نیز بحث بیمه که شرح آن گذشت ، در این کتاب نه تنها هیچ‌ مطلبی نسبت به کتاب مذکور حذف نشده است بلکه - چنانکه گفته شد - مطالبی از استاد که در آن کتاب ذکر آنها لازم دیده نشده بود آورده شده‌ است . ذکر این نکته ضروری است که استاد در ضمن نقل برخی اقوال از کتابهای‌ مختلف ، و در داخل پرانتز مطالبی به نقل افزوده‌اند . این اضافات ، به‌ تناسب در داخل نقل قول و یا پاورقی ذکر گردیده است . بدیهی است که اگر استاد شهید حضور می‌داشتند کتابی به مراتب کاملتر از کتاب حاضر ارائه می‌دادند ، ولی افسوس که منافقان تحمل وجود او را نداشتند و به تعبیر امام عزیز " همگان را از ثمرات ارجمند او محروم‌ نمودند " . باشد که همین مختصر ، کارمایه ای باشد برای محققین اسلامی تا " نظام اقتصادی اسلام " را به طور کامل تبیین و تدوین نمایند . یازدهم اردیبهشت ١٣٦٨ برابر با دهمین سالگرد شهادت استاد شورای نظارت بر نشر آثار استاد شهید مطهری