نظری به نظام اقتصادی اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٥
محال است که کار پرسودتر را به خاطر کار کم سودتر ترک کند ، درست نیست . این نظر مبتنی بر ماتریالیسم تاریخی است ، مبتنی بر این است که محرک اصلی بشر در همه تولیدها و کارها ، منافع اقتصادی باشد ، و حال آن که منافع اقتصادی یکی از محرکات بشری است . در کارهای اقتصادی غالبا همین طور است که هدف اصلی تحصیل سود و منفعت مادی است ، ولی سایر کارها که ارزش اقتصادی نیز دارد اکثر برخلاف است . مثلا اکثر معلمین ، شغل خود را نه به واسطه این که درآمد بیشتری دارد بلکه به واسطه این که کار شریفی است و مورد علاقه آنها است قبول کردهاند . برخی از کشاورزان در کنار محصولهای پرسود ، به ایجاد محصولهای پرزحمت و کم سود و نمونه نیز میپردازند فقط به خاطر این که از این افتخار برخوردار باشند که در مزرعه آنها همه گونه محصول وجود دارد . در میان مؤلفین یا نقاشان ، آثاری یافت میشود که مورد پسند عامه است و کار کمتری لازم دارد ، و آثاری یافت میشود که مورد استفاده خاصه است ولی زحمت فوق العادهای لازم دارد . از لحاظ اقتصادی صرفه با کار اول است ، ولی مؤلف یا نقاش هرگز حاضر نیست تمام وقت خود را صرف کار ساده پرسود بکند . مرحوم قمی کتاب " مفاتیح " را در چند ماه ، و " سفینه البحار " را در ٢٥ سال تألیف کرد . " سفینه البحار " تقریبا صد برابر " مفاتیح " است و سود آن یک صدم " مفاتیح " ( اگر مؤلف میخواست حق التألیف بگیرد ) ، ولی مؤلف هرگز حاضر نیست وقت خود را صرف کارهایی نظیر " مفاتیح " بکند . خود نویسنده این اوراق ، با صرف وقت کم در " داستان راستان " سود بهتری میبرد از صرف وقت زیاد در تدریس " اسفار " یا تألیف " اصول فلسفه " و غیره ، ولی هرگز حاضر نیست عقربه