نظری به نظام اقتصادی اسلام - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٥
ثالثا هیچ گونه توضیحی نمیدهد که چرا نیروی کار ، این امتیاز را از سایر کالاها دارد که قدرت ایجاد ارزش اضافی در او هست ؟ همین قدر میگوید : " این کالای ممتاز " . این امتیاز به چه جهت و روی چه فلسفهای پیدا شد ؟ به عقیده ما اولا این خصوصیت در همه کالاها کم و بیش هست ، در سرمایه نیز این خصوصیت هست ، و ثانیا این خصوصیت و امتیاز در خصوص نیروی کار از آن جهت است که مربوط است به طبیعت زنده . طبیعت زنده ، مولد است ، یک بر صد ، محصول میدهد . به قول بعضی فلاسفه الهی ، طبیعت مرده از لحاظ مقدمیت ، در طبیعت زنده ، معد است نه علت ایجابی . رابعا چرا باید تمام سود کارخانه را منحصرا از کار کارگر بشماریم ؟ این سود در اثر همکاری کار به اصطلاح زنده و کار به اصطلاح مرده پیدا میشود ، یعنی سود جدید مولود و فرزند این پدر و مادر است ، هر دو در این فرزند شریکاند . بلی ، در مواقع خاصی ارزش اضافی مربوط به کارگر است ، مثلا خطاط یا نقاشی فقیر که وسائل در اختیار ندارد و گرسنه است نمیتواند ایجاد اثر کند ، یا مؤلفی که وسائل طبع و نشر در اختیار ندارد یا فقیر است و برای مدت تألیف ، احتیاج دارد بالفعل به پول ، و از آن طرف ، خریدار ، یعنی کسی که قوه خرید داشته باشد یا کسی که از سود این معامله آگاه باشد منحصر به فرد است ، و یا خریداران همدست شده جلوی رقابت را گرفتهاند ، نقاش یا خطاط یا مؤلف بیچاره مجبور است که به اصطلاح ، نیروی کار خود را به قیمت ارزانی بفروشد ، و با ابزار کارفرما و روی کاغذ و تابلوی او برای او بنویسد و تابلویی تهیه کند که صد هزار ریال قیمت داشته باشد ، ولی در مقابل عمل خود هزار