برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٥ - قوم ثمود به چه وسيله نابود شدند؟

خداوند به حكم آفرينش و فطرت از همه بندگان خود گرفته است.

و يا عهد و پيمانهايى كه پيامبران الهى از مردم مى‌گرفتند، بسيارى از مردم آن را مى‌پذيرفتند و سپس مى‌شكستند.

و يا اشاره به همه پيمانها اعم از «فطرى» و «تشريعى» بوده باشد.

روح پيمان شكنى يكى از عوامل مخالفت با پيامبران و اصرار در پوييدن راه كفر و نفاق و گرفتار شدن به عواقب شوم آن است.

سپس به عامل ديگر اشاره كرده، مى‌گويد: «اكثر آنها را فاسد و خارج از اطاعت فرمان يافتيم» (وَ إِنْ وَجَدْنا أَكْثَرَهُمْ لَفاسِقِينَ).

يعنى روح تمرّد و قانون شكنى و خروج از نظامات آفرينش و قوانين الهى يكى ديگر از عوامل ايستادگى و پافشارى آنها در كفر و بى‌ايمانى بود.

(آيه ١٠٣)- خاطره درگيريهاى موسى و فرعون! در اين آيه و آيات فراوان ديگرى كه بعد از آن مى‌آيد، داستان موسى بن عمران و سرگذشت درگيريهاى او با فرعون و فرعونيان و سر انجام كار آنها بيان شده است.

بطور كلى زندگى اين پيامبر بزرگ يعنى موسى بن عمران را در پنج دوره مى‌توان خلاصه كرد:

١- دوران تولد و حوادثى كه بر او گذشت.

٢- دوران فرار او از مصر و زندگى او در سرزمين «مدين».

٣- دوران بعثت و درگيريهاى فراوانى كه با فرعون و دستگاه او داشت.

٤- دوران نجات او و بنى اسرائيل از چنگال فرعونيان.

٥- دوران درگيريهاى موسى با بنى اسرائيل! در اين آيه مى‌فرمايد: «بعد از اقوام گذشته (يعنى قوم نوح، هود، صالح و مانند آنها) موسى را با آيات خود به سوى فرعون و فرعونيان مبعوث كرديم» (ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِمْ مُوسى‌ بِآياتِنا إِلى‌ فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِ).

فرعون، اسم عام است كه به تمام سلاطين مصر در آن زمان گفته مى‌شد.

سپس مى‌فرمايد: «آنها نسبت به آيات الهى ظلم و ستم كردند» (فَظَلَمُوا بِها).