برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥٣ - فضيلت تلاوت سوره

استفاده مى‌شود، و سپس از گوشتشان، و بعد از آثار روانى كه در دلها مى‌گذارند، مورد توجه قرار گرفته و سر انجام باربرى آنها.

(آيه ٨)- آنگاه به سراغ گروه ديگرى از حيوانات مى‌رود كه براى سوارى انسان از آنها استفاده مى‌شود، مى‌فرمايد: «خداوند اسبها و استرها و الاغها را آفريد تا شما بر آن سوار شويد، و هم مايه زينت شما باشد» (وَ الْخَيْلَ وَ الْبِغالَ وَ الْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوها وَ زِينَةً).

در پايان آيه به مسأله مهمترى اشاره كرده و افكار را به وسائل نقليه و مركبهاى گوناگونى كه در آينده در اختيار بشر قرار مى‌گيرد و بهتر و خوبتر از اين حيوانات مى‌تواند استفاده كند متوجه مى‌سازد، و مى‌گويد: «و خداوند چيزها (وسائل نقليه ديگرى) مى‌آفريند كه شما نمى‌دانيد» (وَ يَخْلُقُ ما لا تَعْلَمُونَ).

(آيه ٩)- به دنبال نعمتهاى مختلفى كه در آيات گذشته بيان شد در اينجا به يكى از نعمتهاى بسيار مهم معنوى اشاره كرده، مى‌فرمايد: «بر خداست كه راه راست و صراط مستقيم را (كه هيچ گونه انحراف و كژى در آن نيست) در اختيار بندگان بگذارد» (وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ).

در اين كه اين راه راست اشاره به جنبه تكوينى يا تشريعى مى‌كند، مفسران تفسيرهاى مختلفى دارند، ولى هيچ مانعى ندارد كه هر دو جنبه را شامل شود.

به اين ترتيب كه خداوند از نظر خلقت و آفرينش و تكوين، انسان را مجهز به عقل و استعداد و نيروهاى لازم براى پيمودن اين صراط مستقيم كرده است.

و از سوى ديگر، خدا پيامبران را با وحى آسمانى و تعليمات كافى و قوانين مورد نياز انسان فرستاده است، تا از نظر تشريع، راه را از چاه مشخص كرده و با انواع بيانها او را تشويق به پيمودن اين راه كنند و از مسيرهاى انحرافى باز دارند.

سپس از آنجا كه راههاى انحرافى فراوان است، به انسانها هشدار مى‌دهد و مى‌گويد: «بعضى از اين راهها منحرف و بيراهه است» (وَ مِنْها جائِرٌ).

و از آنجا كه نعمت اختيار و آزادى اراده و انتخاب، يكى از مهمترين عوامل تكامل انسان مى‌باشد با يك جمله كوتاه به آن اشاره كرده، مى‌گويد: «اگر خدا