برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٨ - فضيلت تلاوت اين سوره

«بروز» انسانها در برابر خداوند در قيامت به معنى ظهور تمام وجود انسان و درون و برونش در آن صحنه است. البته تعبير بروز و ظهور در مقايسه با تفكر ما است، نه با مقايسه به علم خدا! به هر حال توصيف خداوند در اين حال به «قهاريت» دليل بر تسلط او بر همه چيز و سيطره او بر درون و برون همگان مى‌باشد.

(آيه ٤٩)- در اين آيه حال مجرمان را به نحو ديگرى ترسيم مى‌كند، مى‌فرمايد: «و در آن روز، مجرمان را با هم در غل و زنجير مى‌بينى» كه دستها و گردنهايشان را به هم بسته است‌ (وَ تَرَى الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ مُقَرَّنِينَ فِي الْأَصْفادِ).

اين غل و زنجيرها تجسمى است از پيوند عملى و فكرى اين گنهكاران در اين جهان كه دست به دست هم مى‌دادند، و به كمك هم مى‌شتافتند و در طريق ظلم و فساد با يكديگر رابطه و پيوند و همكارى داشتند و اين ارتباط در آنجا به صورت زنجيرهايى مجسم مى‌شود كه آنان را به يكديگر مرتبط مى‌سازد.

(آيه ٥٠)- سپس به بيان لباس آنها مى‌پردازد كه خود عذاب بزرگى است براى آنان، و مى‌گويد: «لباسهايشان از قطران [ماده چسبنده بد بوى قابل اشتعال‌] است و صورت آنها را (شعله‌هاى) آتش مى‌پوشاند» (سَرابِيلُهُمْ مِنْ قَطِرانٍ وَ تَغْشى‌ وُجُوهَهُمُ النَّارُ).

به اين ترتيب به جاى لباس، بدنهاى آنها را از نوعى ماده سياه رنگ بدبوى قابل اشتعال مى‌پوشانند، لباسى كه هم زشت و بدمنظر است و هم بدبو، و هم خود قابل سوختن و شعله‌ور شدن و با داشتن اين عيوب چهارگانه بدترين لباس محسوب مى‌شود چرا كه لباس را براى آن مى‌پوشند كه زينت باشد و هم انسان را از گرما و سرما حفظ كند، اين لباس به عكس همه لباسها هم زشت است و هم سوزاننده و آتش زننده.

(آيه ٥١)- اينها براى آن است، «تا خداوند هر كس را، هر آنچه انجام داده، جزا دهد»! (لِيَجْزِيَ اللَّهُ كُلَّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ).

جالب اين كه نمى‌گويد: «جزاى» اعمالشان را به آنها مى‌دهد، بلكه مى‌گويد: