برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٥ - فضيلت تلاوت اين سوره

ضمنا با بيان اين بخش از مسائل معاد، بخشهاى توحيدى گذشته تكميل مى‌گردد.

نخست با لحنى تهديد آميز (تهديدى نسبت به ظالمان و ستمگران) چنين آغاز مى‌كند: اى پيامبر! گمان مبر كه خداوند، از آنچه ظالمان انجام مى‌دهند، غافل است» (وَ لا تَحْسَبَنَّ اللَّهَ غافِلًا عَمَّا يَعْمَلُ الظَّالِمُونَ).

اين سخن در حقيقت پاسخى است به سؤال كسانى كه مى‌گويند اگر اين عالم خدايى دارد، خدايى عادل و دادگر، پس چرا ظالمان را به حال خود رها كرده است؟

قرآن در برابر اين سؤال مى‌گويد: خدا هرگز غافل نيست، اگر به فوريت آنها را مجازات نمى‌كند به خاطر آن است كه اين جهان ميدان و محل آزمايش و پرورش انسانهاست، و اين هدف بدون آزادى ممكن نيست.

سپس مى‌گويد: «خدا مجازات آنها را به روزى تأخير مى‌اندازد كه در آن روز، چشمها (از شدت ترس و وحشت) از حركت مى‌ايستد و به يك نقطه دوخته شده، بى‌حركت مى‌مانند» (إِنَّما يُؤَخِّرُهُمْ لِيَوْمٍ تَشْخَصُ فِيهِ الْأَبْصارُ).

(آيه ٤٣)- مجازاتهاى آن روز آنقدر وحشتناك است كه اين ستمگران، از شدت هول «گردنهاى خود را برافراشته، سر به آسمان بلند كرده، و حتى پلكهاى چشمهاشان بى‌حركت مى‌ماند و دلهايشان (از شدت نگرانى و پريشانى) بكلى تهى مى‌شود» (مُهْطِعِينَ مُقْنِعِي رُؤُسِهِمْ لا يَرْتَدُّ إِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ وَ أَفْئِدَتُهُمْ هَواءٌ).

آنها كه خود را «عقل كل» مى‌پنداشتند و ديگران را بى‌خرد مى‌انگاشتند، آنچنان عقل و هوش خود را از دست مى‌دهند كه نگاهشان نگاه ديوانگان بلكه مردگان است، نگاهى خشك، بى‌تفاوت، بى‌حركت و پر از ترس و وحشت! به راستى قرآن هنگامى كه مى‌خواهد منظره‌اى را مجسم نمايد در كوتاهترين عبارت كاملترين ترسيم‌ها را مى‌كند كه نمونه آن آيه كوتاه بالاست.

(آيه ٤٤)- سپس براى اين كه تصور نشود مجازاتهاى الهى به گروه خاصى مربوط است به عنوان يك دستور كلى به پيامبرش مى‌فرمايد: «همه مردم را از