برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٥ - مثال، مسائل را همگانى مىسازد

آتش سوزان قرار گيرند!

(آيه ١٩)- برنامه اولو الالباب: در اينجا ترسيم و تجسّمى از جزئيات برنامه‌هاى سازنده طرفداران حق به چشم مى‌خورد كه بحث آيات گذشته را تكميل مى‌نمايد؛ نخست به صورت يك استفهام انكارى مى‌فرمايد: «آيا كسى كه مى‌داند آنچه از پروردگارت بر تو نازل شده حق است، همانند كسى است كه نابيناست»؟

(أَ فَمَنْ يَعْلَمُ أَنَّما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ أَعْمى‌).

اين تعبير اشاره لطيفى است به اين كه ندانستن اين واقعيت به هيچ وجه امكان پذير نيست مگر اين كه چشم دل انسان بكلى از كار افتاده باشد.

و لذا در پايان آيه اضافه مى‌كند: «تنها كسانى متذكر مى‌شوند كه اولوا الالباب و صاحبان مغز و انديشه‌اند» (إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ).

(آيه ٢٠)- سپس به عنوان تفسير «أُولُوا الْأَلْبابِ» ريز برنامه‌هاى طرفداران حق را بيان كرده، و قبل از هر چيز انگشت روى مسأله وفاى به عهد و ترك پيمان شكنى گذارده، مى‌گويد: «آنها كسانى هستند كه به عهد الهى وفا مى‌كنند و پيمان را نمى‌شكنند» (الَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ لا يَنْقُضُونَ الْمِيثاقَ).

«عهد اللّه» (عهد الهى) معنى وسيعى دارد كه شامل عهدهاى فطرى و پيمانهايى كه خدا به مقتضاى فطرت از انسان گرفته مى‌شود و هم پيمانهاى عقلى يعنى، آنچه را كه انسان با نيروى تفكر و عقل از حقايق عالم هستى و مبدأ و معاد درك مى‌كند، هم پيمانهاى شرعى يعنى آنچه را كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از مؤمنان در رابطه با اطاعت فرمانهاى خداوند و ترك معصيت و گناه، پيمان گرفته همه را شامل مى‌گردد.

(آيه ٢١)- دومين ماده برنامه آنها، حفظ پيوندها و پاسدارى از آنهاست، چنانكه مى‌فرمايد: «آنها كسانى هستند كه پيوندهايى را كه خداوند امر به حفظ آن كرده برقرار مى‌دارند» (وَ الَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ).

انسان ارتباطى با خدا، ارتباطى با پيامبران و رهبران، ارتباطى با ساير انسانها اعم از دوست و همسايه و خويشاوند و برادران دينى و همنوعان دارد، و ارتباطى نيز با خودش، همه اين پيوندها را بايد محترم شمرد.