سپس وضع آنها را به هنگام مرگ چنين توصيف مى‌كند: «آنان چند روزى بهره خود را از آنچه برايشان مقدر شده است مى‌برند و از نعمتهاى مختلف سهم خود را مى‌گيرند، تا (پيمانه عمرشان لبريز گردد و به اجل نهايى برسد) در اين هنگام فرشتگان ما كه مأمور گرفتن ارواحند به سراغ آنها مى‌آيند تا جانشان را بگيرند» (أُولئِكَ يَنالُهُمْ نَصِيبُهُمْ مِنَ الْكِتابِ حَتَّى إِذا جاءَتْهُمْ رُسُلُنا يَتَوَفَّوْنَهُمْ).

به هر حال از لحظه مرگ مجازاتهاى آنها شروع مى‌شود، نخستين بار با توبيخ و سرزنش فرشتگان پروردگار كه مأمور گرفتن جانشان هستند رو برو مى‌شوند، «آنها مى‌پرسند كجا هستند معبودهايى كه غير از خدا مى‌پرستيديد» و يك عمر از آنها دم مى‌زديد و همه چيز خود را نابخردانه در پاى آنها مى‌ريختيد؟ (قالُوا أَيْنَ ما كُنْتُمْ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ).

آنها چون دست خود را از همه چيز كوتاه مى‌بينند و پندارهايى را كه در باره معبودهاى ساختگى داشتند همچون نقش برآب مشاهده مى‌كنند، در پاسخ مى‌گويند: «آنها همه گم شدند و از ما دور گشتند» (قالُوا ضَلُّوا عَنَّا).

اثرى از آنها نمى‌بينيم و هيچ گونه قدرتى بر دفاع از ما ندارند، و تمام عبادات ما براى آنها بيهوده بود، «و به اين ترتيب خودشان بر ضدّ خود گواهى مى‌دهند كه كافر بودند» (وَ شَهِدُوا عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كانُوا كافِرِينَ).

در حالى كه راه بازگشت به روى آنها بسته است و اين نخستين تازيانه آتشين مجازات الهى است كه بر روح آنها نواخته مى‌شود.

(آيه ٣٨)- درگيرى پيشوايان و پيروان گمراه در دوزخ! در آيات گذشته صحنه‌اى كه به هنگام مرگ و بازپرسى فرشتگان قبض ارواح رخ مى‌دهد ترسيم شده بود و در اينجا صحنه برخورد گروههاى اغوا كننده و اغوا شونده را در قيامت شرح مى‌دهد: «در روز رستاخيز خداوند به آنها مى‌گويد در صف گروههاى مشابه خود از جن و انس كه پيش از شما بودند، قرار گيريد و در آتش داخل شويد» (قالَ ادْخُلُوا فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ فِي النَّارِ).