برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٦ - اهميت به كيفيت كار است نه كميت

بازگشت را پشت سر خود ويران ساخته‌اند، و بالاخره گريه براى اين كه اين همه استعداد و سرمايه عمر را از دست داده و رسوايى و تيره‌روزى و بدبختى براى خود خريده‌اند.

و در آخر آيه مى‌فرمايد: «اين جزاى اعمالى است كه آنها انجام مى‌دادند» (جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ).

(آيه ٨٣)- در اين آيه اشاره به يكى ديگر از روشهاى حساب شده و خطرناك منافقان مى‌كند و آن اين كه آنها به هنگامى كه كار خلافى را آشكارا انجام مى‌دهند براى تبرئه خود ظاهرا در مقام جبران بر مى‌آيند و با اين نوسانها و اعمال ضد و نقيض، چهره اصلى خود را پنهان مى‌دارند.

آيه مى‌گويد: «هرگاه خداوند تو را به سوى گروهى از اينها باز گرداند و از تو اجازه بخواهند كه در ميدان جهاد ديگرى شركت كنند، به آنها بگو، هيچ گاه با من در هيچ جهادى شركت نخواهيد كرد، و هرگز همراه من با دشمنى نخواهيد جنگيد»! (فَإِنْ رَجَعَكَ اللَّهُ إِلى‌ طائِفَةٍ مِنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوكَ لِلْخُرُوجِ فَقُلْ لَنْ تَخْرُجُوا مَعِيَ أَبَداً وَ لَنْ تُقاتِلُوا مَعِيَ عَدُوًّا).

يعنى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بايد آنها را براى هميشه مأيوس كند و روشن سازد كه ديگر كسى فريبشان را نخواهد خورد.

جمله‌ «طائِفَةٍ مِنْهُمْ» (گروهى از ايشان) نشان مى‌دهد كه همه آنان حاضر نبودند از اين طريق وارد شوند و پيشنهاد شركت در جهاد ديگرى را عرضه بدارند.

سپس دليل عدم قبول پيشنهاد آنان را چنين بيان مى‌كند: «شما براى نخستين بار راضى شديد كه از ميدان جهاد كناره‌گيرى كنيد و در خانه‌ها بنشينيد، هم اكنون نيز به متخلفان بپيونديد، و با آنها در خانه‌ها بنشينيد» (إِنَّكُمْ رَضِيتُمْ بِالْقُعُودِ أَوَّلَ مَرَّةٍ فَاقْعُدُوا مَعَ الْخالِفِينَ).

(آيه ٨٤)- روش محكمتر در برابر منافقان: پس از آن كه منافقان با تخلف صريح از شركت در ميدان جهاد پرده‌ها را دريدند و كارشان بر ملا شد، خداوند به پيامبرش دستور مى‌دهد روش صريحتر و محكمترى در برابر آنها اتخاذ كند تا براى‌