برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٥ - آيا شيطان از طريق وسوسه يا از طريق تشكل ظاهر شد؟

مى‌كند و مى‌گويد هدف اين نيست كه مردم جهان و حتى ملت خود را با انواع سلاحهاى مخرب و ويرانگر درو كنيد، آباديها و زمينها را به ويرانى بكشانيد، سرزمينها و اموال ديگران را تصاحب كنيد، اصول بردگى و استعمار را در جهان گسترش دهيد، بلكه هدف اين است كه «با اين وسايل دشمن خدا و دشمن خود را بترسانيد» (تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ).

زيرا غالب دشمنان گوششان بدهكار حرف حساب و منطق و اصول انسانى نيست، آنها چيزى جز منطق زور نمى‌فهمند! سپس اضافه مى‌كند، علاوه بر اين دشمنانى كه مى‌شناسيد «دشمنان ديگرى غير از اينها نيز داريد كه آنها را نمى‌شناسيد ولى خدا مى‌شناسد» و با افزايش آمادگى جنگى شما آنها نيز مى‌ترسند و بر سر جاى خود مى‌نشينند (وَ آخَرِينَ مِنْ دُونِهِمْ لا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ).

اين تعبير متضمن دستورى براى امروز مسلمانان نيز هست و آن اين كه تنها نبايد روى دشمنان شناخته شده خود تكيه كنند و آمادگى خويش را در سر حد مبارزه با آنها محدود سازند بلكه دشمنان احتمالى و بالقوه را نيز بايد در نظر بگيرند و حد اكثر نيرو و قدرت لازم را فراهم كنند.

و در پايان اين آيه اشاره به موضوع مهم ديگرى مى‌كند و آن اينكه تهيه نيرو و قوه كافى و ابزار و اسلحه جنگى، و وسايل مختلف دفاعى، نياز به سرمايه مالى دارد، لذا به مسلمانان دستور مى‌دهد كه بايد با همكارى عمومى اين سرمايه را فراهم سازيد، و بدانيد هر چه در اين راه بدهيد در راه خدا داده‌ايد و هرگز گم نخواهد شد «و آنچه در راه خدا انفاق كنيد به شما پس داده خواهد شد» (وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ شَيْ‌ءٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ).

و تمام آن و بيشتر از آن به شما مى‌رسد «و هيچ گونه ستمى بر شما وارد نمى‌گردد» (وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ).

(آيه ٦١)- اين آيه كه پيرامون صلح با دشمن بحث مى‌كند اين حقيقت را روشن‌تر مى‌سازد، مى‌گويد: «و اگر آنها تمايل به صلح نشان دادند تو نيز (دست آنها