برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٨ - پيوند مكتبى

مردم در آن روز مراحل مختلفى را مى‌پيمايند كه هر مرحله ويژگيهايى دارد، در پاره‌اى از مراحل هيچ گونه پرسش و سؤالى از آنها نمى‌شود و حتى مهر بر دهانشان مى‌نهند، فقط اعضاى پيكرشان كه آثار اعمال را در خود حفظ كرده‌اند با زبان بى‌زبانى سخن مى‌گويند، اما در مراحل ديگر قفل از زبانشان برداشته مى‌شود و به اذن خداوند به سخن مى‌آيند و به گناهان خود اعتراف مى‌كنند و خطاكاران يكديگر را ملامت مى‌نمايند بلكه سعى دارند گناه خويش را بر گردن ديگرى نهند! به هر حال در پايان آيه اشاره به تقسيم همه مردم به دو گروه كرده، مى‌گويد:

«گروهى در آنجا شقى و گروهى سعيدند، گروهى خوشبخت و گروه ديگرى بدبختند» (فَمِنْهُمْ شَقِيٌّ وَ سَعِيدٌ).

اين شقاوت و آن سعادت چيزى جز نتيجه اعمال و كردار و گفتار و نيات انسان در دنيا نيست.

(آيه ١٠٦)- سپس حالات شقاوتمندان و سعادتمندان را در عبارات فشرده و گويايى چنين شرح مى‌دهد: «اما آنها كه شقاوتمند شدند در آتش دوزخ «زفير» و «شهيق» دارند و ناله و نعره و فرياد سر مى‌دهند» (فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيها زَفِيرٌ وَ شَهِيقٌ).

و اين هر دو صداى فرياد و ناله كسانى است كه از غم و اندوه ناله سر مى‌دهند، ناله‌اى كه تمام وجود آنها را پر مى‌كند و نشانه نهايت ناراحتى و شدت عذاب است.

(آيه ١٠٧)- و اضافه مى‌كند: «آنها جادوانه در آتش خواهند ماند تا زمانى كه آسمانها و زمين برپاست» (خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ).

«مگر آنچه پروردگارت اراده كند» (إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ).

«چرا كه خداوند هر كارى را اراده كند انجام مى‌دهد» (إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ).

(آيه ١٠٨)- «و اما آنها كه سعادتمند شدند در بهشت جاودانه خواهند ماند، تا آسمانها و زمين برپاست» (وَ أَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ).