برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٧ - منظور از سهم خدا چيست؟

إِذِ الْتَقَيْتُمْ فِي أَعْيُنِكُمْ قَلِيلًا).

ولى دشمن چون از روحيه و اين موقعيت مسلمانان آگاه نبود به همين دليل به ظاهر جمعيت نگاه مى‌كرد و ناچيز در نظرش جلوه مى‌نمود، حتى كمتر از آنچه بودند لذا مى‌گويد: «و شما را در نظر آنها كم جلوه مى‌داد» (وَ يُقَلِّلُكُمْ فِي أَعْيُنِهِمْ).

و اين دو موضوع اثر عميقى در پيروزى مسلمانان داشت، لذا قرآن به دنبال جمله‌هاى فوق مى‌گويد: «همه اينها به خاطر آن بود كه خداوند موضوعى را كه در هر حال مى‌بايست تحقق يابد انجام دهد» (لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولًا).

نه تنها اين جنگ طبق آنچه خداوند مى‌خواست پايان گرفت، «همه كارها و همه چيز در اين عالم به فرمان و خواست او بر مى‌گردد» و اراده او در همه چيز نفوذ دارد (وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ).

(آيه ٤٥)- شش دستور ديگر در زمينه جهاد! در اين آيه و آيه بعد شش دستور مهم به مسلمانان داده شده است:

١- نخست مى‌گويد: «اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! هنگامى كه گروهى از دشمنان را در برابر خود در ميدان نبرد ببينيد ثابت قدم باشيد» (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا)، يعنى ديگر از نشانه‌هاى بارز ايمان ثابت قدم در همه زمينه‌ها مخصوصا در پيكار با دشمنان حق است.

٢- «خدا را فراوان ياد كنيد تا رستگار و پيروز شويد» (وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ).

شك نيست كه منظور از ياد خدا تنها ذكر لفظى نيست، بلكه خدا را در درون جان حاضر ديدن است، اين توجه به خدا روحيه سرباز مجاهد را تقويت مى‌كند و در پرتو آن احساس مى‌نمايد كه در ميدان مبارزه تنها نيست، تكيه‌گاه نيرومندى دارد كه هيچ قدرتى در برابر آن مقاومت نمى‌كند، و اگر هم كشته شود به بزرگترين سعادت، يعنى سعادت شهادت رسيده است.

(آيه ٤٦)- سوم: يكى ديگر از مهمترين برنامه‌هاى مبارزه، توجه به مسأله رهبرى و اطاعت از دستور پيشوا و رهبر است همان دستورى كه اگر انجام‌