بلاها و گرفتارى هاى زندگى، يكى از عوامل پاكسازى زنگارها و آلودگى هاى جان هستند ؛ چرا كه روح انسان در آتش مصائب ، پاك و خالص مى شود . از پيامبر خدا در اين باره روايت شده است كه : ما أصابَ المُؤمِنَ مِن نَصَبٍ و لا وَصَبٍ ، و لا حَزَنٍ حتّى الهَمُّ يَهُمُهُ ، إلّا كَفَّرَ اللّه ُ بِهِ عَنهُ مِن سَيَّئاتِهِ . [١] رنج و درد و اندوه و حتّى نگرانى ، به مؤمن نمى رسد ، مگر اين كه خداوند با آن گناهانش را مى زدايد . بنا بر اين ، مصائب و مشكلات زندگى براى افراد پاكى كه احيانا دچار آلودگى شده اند، نه تنها اعلام كننده خطر و آگاهى بخش اند ، بلكه تيرگى هايى را كه گناهان در روح آنها پديد آورده اند نيز زايل مى سازند و بدين سان ، موانع بهره گيرى از عبادات، در مسير كمالات معنوى ، از سر راه آنها برداشته مى شوند . امام على عليه السلام مى فرمايد : الحَمدُ للّه ِِ الَّذى جَعَلَ تَمحيصَ ذُنوبِ شيعَتِنا فِى الدُّنيا بِمِحَنِهِم ، لِتَسلَمَ لَهُم [٢] طاعاتُهُم و يَستَحِقّوا عَلَيها ثَوابَها . [٣] ستايش، خدايى را كه تطهير گناهان شيعيان ما را در دنيا، در محنت هاى آنان قرار داد تا طاعات و [عبادات] آنها سالم [و برقرار] بماند و در نتيجه آن [طاعات و عبادات]، شايستگىِ پاداش بيابند . بر اين اساس، سختى هاى زندگى براى اهل ايمان ، از جمله نعمت هاى بزرگ خداوند محسوب مى شوند ، چنان كه از امام كاظم عليه السلام روايت شده است : للّه ِِ فِى السَّرّاءِ نِعمَةُ التَّفَضُّلِ ، و فِى الضَّرّاءِ نِعمَةُ التَّطَهُّرِ . [٤]

[١] تحف العقول : ص ٣٨ .[٢] فى بحار الأنوار : «بها» بدل «لهم».[٣] بحار الأنوار: ج ٦٧ ص ٢٣١ .[٤] بحار الأنوار : ج ٧٨ ص ٢٤٣ . براى آشنايى بيشتر با احاديث مربوط به اين موضوع ، ر. ك : ميزان الحكمة : عنوان البلاء (تمحيص البلاء للذنوب) و عنوان الذنب (مكفرات الذنوب) .