حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٣٩
٤١٠٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : سه چيز، دل را سخت مى كند: بيهوده شنوى، شكار كردن ، و آمد و شد به دربار سلطان.
٤١٠٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ترك عبادت، دل را سخت مى كند. رها كردن ياد خدا، جان را مى ميراند.
٢ / ١٣
آنچه دل را بيمار مى كند
٤١٠٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : فتنه ها (گناهان و عوامل گم راه ساز)، همچون نى هاى حصير، يكى يكى به دل ها عرضه مى شوند. هر دلى كه مِهر اين گناهان به آن آميخته شود، نقطه اى سياه در آن پديدار مى گردد و هر دلى كه با آنها مخالفت كند، نقطه اى سفيد در آن پديد مى آيد و بدين سان، دو دل به وجود مى آيد: دلى سفيد ، مانند صفا (تخته سنگ صاف و نرم) كه تا آسمان ها و زمين برجايند، هيچ فتنه اى به آن گزند نمى رساند، و دلى سياه و خاكسترى رنگ، مانند كوزه اى كج شده (وارونه) [١] كه نه خوب را خوب مى شمارد و نه منكَر را زشت مى داند و تنها چيزى كه مى شناسد، همان هوس هايى است كه با دلش آميخته شده است.
٢ / ١٤
آنچه دل را درمان مى كند
قرآن
«اى مردم! به يقين، براى شما اندرزى از جانب پروردگارتان و درمانى براى آنچه در سينه هاست و ره نمود و رحمتى براى گروندگان [ به خدا] ، آمده است» .
[١] . يعنى : هر گاه دلْ گرفتار دنيا شود ، نور ايمان از آن بيرون مى رود، همان گونه كه آب از كوزه كج و يا وارونه بيرون مى ريزد .