«اوست كسى كه اين كتاب (قرآن) را بر تو فرو فرستاد. پاره اى از آن، آيات محكم [ يعنى صريح و روشن ] اند. آنها اساس كتاب اند. و [ پاره اى ] ديگر، متشابه اند [ كه تأويل پذيرند ] . كسانى كه در دل هايشان انحراف است، براى فتنه جويى و طلب تأويل آن [ به دلخواه خود، ]از متشابهِ آن پيروى مى كنند، با آن كه تأويلش را كسى نمى داند جز خدا و ريشه داران در دانش، [كه ] مى گويند: ما بِدان ايمان آورديم. همه [ چه محكم و چه متشابه] ، از جانب پروردگار ماست، و جز خردمندان، كسى متذكّر نمى شود» .

حديث

٤١٠٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ اين جمله را زياد به زبان مى آورد ـ: اى دگرگون ساز دل ها! دل مرا بر دينت، استوار بدار.

٢ / ١٢

عوامل سخت دلى

قرآن

«پس به [ سزاى ] پيمانْ شكستنشان، لعنتشان كرديم و دل هايشان را سخت گردانيديم. كلمات را از مواضع خود، تحريف مى كنند و بخشى از آنچه را بِدان اندرز داده شده بودند، به فراموشى سپردند، و تو همواره بر خيانتى از آنان آگاه مى شوى، مگر اندكى از ايشان [ كه خيانتكار نيستند] . پس، از آنان در گذر و چشم پوشى كن كه خدا نيكوكاران را دوست مى دارد» .

«آيا براى كسانى كه ايمان آورده اند، هنگام آن نرسيده كه دل هايشان به ياد خدا و آن حقيقتى كه نازل شده، نرم [ و فروتن ] گردد و مانند كسانى نباشند كه از پيش، بِدانها كتاب داده شد و [ عمر و ] انتظار بر آنان به درازا كشيد، و دل هايشان سخت گرديد و بسيارى از آنها فاسق بودند؟» .

حديث

٤١٠٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : در غير از ذكر خدا، زياده گويى نكنيد؛ زيرا زياده گويى در غير ذكر خدا، موجب سخت دلى مى شود و دورترينِ مردم از خدا، سخت دل است.