خداوند ، به دادگرى و نيكوكارى ، فرمان مى دهد» . از نگاه امام على عليه السلام ، هر كارى كه «معروف (شايسته)» باشد ، «احسان» نيز شمرده مى شود : كُلُّ مَعرُوفٍ إحسانٌ . [١] هر عمل شايسته اى ، احسان است .

دعوت بى قيد و شرط به «بِر»

واژه «بِرّ» ، [٢] همانند واژه هاى «خير» و «معروف» ، از نگاه قرآن و احاديث ، به همه عقايد ، اخلاق و اعمال نيك و شايسته گفته مى شود. [٣] همچنان كه قرآن به نيكى و يارى بر نيكوكارى فرا مى خواند ، از «اثم (گناه)» بر حذر مى دارد: « وَتَعَاوَنُواْ عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا تَعَاوَنُواْ عَلَى الْاءِثْمِ وَالْعُدْوَ نِ . [٤] يكديگر را در نيكى و پروا ، يارى كنيد و يكديگر را در گناه و تجاوز ، يارى نكنيد» .

داورىِ فطرت هاى پاك

نتيجه معنايى كه از «خير» و «شر» و الفاظ و اصطلاحات مشابه آن دو ارائه گرديد ، اين است كه يكى از معيارهاى شناخت «خير» از «شر» ، «معروف» از «مُنكَر» ، «بِر» از «اِثم» ، و «احسان» از «اِسائه» ، داورىِ فطرت هاى پاك و سالم است .

[١] . ر . ك : غرر الحكم : ح ٦٨٥٩ و ٦٤٩٧ .[٢] . مفردات ألفاظ القرآن : بَرّ ، مقابل بحر است و از آن ، معناى «گستردگى» تصوّر مى شود. «بِرّ» نيز، از همان مشتق شده ، يعنى : «گسترش در كار نيك» . در النهايه ى ابن اثير آمده است: بِرّ يعنى : احسان . در مجمع البحرين آمده است: برّ ، معناى فراگيرنده هر نوع نيكى است .[٣] . ر . ك : ص ٣٨٧ (معناى خير) .[٤] . مائده : آيه ٢ .