چيزى نگفته اند . از اين رو ، از پيامبر صلى الله عليه و آله روايت شده است كه: إذا سَمِعتُمُ الحَديثَ عَنّى تَعرِفُهُ قُلوبُكُم و تَلينُ لَهُ أشعارُكُم و أبشارُكُم و تَرَونَ أنَّهُ مِنكُم قَريبٌ، فَأَنَا أولاكُم بِهِ ؛ و إذا سَمِعتُمُ الحَديثَ عَنّى تُنكِرُهُ قُلُوبُكُم و تَنفِرُ مِنهُ أشعارُكُم و أبشارُكُم و تَرَونَ أنَّهُ بَعيدٌ منكُم، فَأَنَا أبعَدُكُم مِنهُ . [١] هرگاه سخنى از من شنيديد كه دل هايتان آن را مى شناسد و پوست و خونتان نسبت به آن نرم (پذيرا) مى شود و مى بينيد كه به شما نزديك است ، پس من به آن سخن ، سزاوارترم؛ و هرگاه حديثى از من شنيديد كه دل هايتان آن را نمى پذيرد و خون و پوستتان از آن مى رمد و آن را از خودتان دور مى يابيد ، پس من از آن ، دورترم.

نياز عقل و فطرت به وحى

نكته بسيار مهم و شايان دقّت ، اين است كه عقل و فطرت از تشخيص تمام مصاديق خير و شر ناتوان اند؛ زيرا به همه مصلحت ها و مفسده ها احاطه ندارند . انسان ، گاه به دليل دل بستگى و احساس علاقه به چيزى ، آن را «خير» مى پندارد ، يا به دليل نداشتن رابطه يا علاقه به چيزى ، آن را «شر» مى انگارد . به همين جهت ، قرآن كريم به انسان هشدار مى دهد كه: «وَعَسَى أَن تَكْرَهُواْ شَيْـئا وَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَعَسَى أَن تُحِبُّواْ شَيْـئا وَهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ . [٢] چه بسا چيزى را خوش نمى داريد ، ولى برايتان خوب است ، و چه بسا چيزى را دوست داريد ، ولى برايتان بد است» . نيز در جايى ديگر مى فرمايد:

[١] . نهج البلاغة : نامه ٣١ .[٢] . غرر الحكم : ح ٧٥٩٥ .[٣] . مسند ابن حنبل : ج ٩ ص ١٥٤ ح ٢٣٦٦٧ و ج ٥ ص ٤٣٤ ح ١٦ ـ ٥٨ ، هر دو از ابو حميد و ابو اسيد .[٤] . بقره : آيه ٢١٦ .[٥] . نساء : آيه ١٩ .[٦] . ر . ك : الكافى : ج ٨ ص ٢٤ ح ٤ عن جابر .[٧] . ر . ك : نهج البلاغة : خطبه ١٦٧ .