تحكيم خانواده از نگاه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٦١ - حديث
٥٨٧. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: خداوند تبارك و تعالى هنگامى كه بنده را درجهاى بالا مىبَرَد، بنده مىگويد: خداوندا! اين درجه، از چه روى، به من داده شده است؟
خداوند مىفرمايد: «به سبب دعاىِ فرزندت در حقّ تو».
٥٨٨. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: آنگاه كه خداوند عز و جل، بنده درستكار را يك درجه در بهشت، بالا مىبَرد، بنده مىگويد: پروردگارا! به چه سبب، اين درجه به من داده شد؟
خداوند مىفرمايد: «به سبب آمرزشخواهى فرزندت براى تو».
٥٨٩. مهج الدعوات در بيان دعاى يوسف عليه السلام در زمانهاى گرفتارىاش: اى رحمكننده بر بيچارگان! اى روزىدهنده سخنگويان! اى خداوندگارِ جهانيان! ... اى آمرزنده گناهان! اى داناىِ نهانها! اى پوشاننده عيبها! از تو درخواست مىكنم كه بر محمّد و خاندان محمّد، درود بفرستى و مرا و پدر و مادرم را بيامرزى، و از آنچه (گناهان) درباره ما مىدانى، درگذرى، كه تو تواناترين و بزرگوارترينى.[١]
٥٩٠. امام زين العابدين عليه السلام از دعاى ايشان براى والدينش: بار خدايا! بر محمّد بنده و فرستادهات و خاندان پاك او درود بفرست، و برترين درودها و رحمت و بركات و سلامت را ثنار آنان كن. پروردگارا! پدر و مادرم را نزد خود، گرامى بدار و درود خويش را بر آنان ارزانى بدار، اى مهربانترينِ مهربانان!
بار خدايا! بر محمّد و خاندان او درود بفرست، و آشنايى با آن حقّى را كه پدر و مادرم بر عهده من دارند، به من نيز الهام فرما، و آنها را بى كم و كاست، به من بياموز! آنگاه مرا در آنچه از اين حقوق، به من الهام مىكنى، به كار گير، و در انجام دادن آنچه بر من مىآموزى، موفّقم بدار تا چيزى از آنچه به من آموختهاى را فروگذار نكنم، و اعضاى بدنم، از پرداختن به آنچه الهامم فرمودهاى، سنگين
[و سست] نشوند.
بار خدايا! بر محمّد و دودمان او درود بفرست كه ما را به او مفتخر ساختى. بر محمّد و خاندان او درود بفرست كه به سبب او براى ما حقّى بر خلق، واجب گردانيدى.
بار خدايا! چنانم گردان كه از پدر و مادر خويش، آن گونه هيبت به دل دارم كه از پادشاهِ خودكامه دارم، و به آن دوچنان نيكى كنم كه مادر مهربان [به فرزندش مىكند]، و فرمانبردارىام از پدر و مادر و خوشرفتارىام با آنان را در نظرم، خوشتر از خوابيدنِ شخص خوابآلوده و گواراتر از سر كشيدنِ آبى كه تشنهكامى مىنوشد، قرار ده تا خواستِ آنان را بر خواستِ خويش برگزينم، و خشنودىِ آن دو را بر خشنودى خويش مقدّم بدارم، و نيكىاى را كه در حقّ من مىكنند، اگر چه اندك باشد، بسيار بشمارم، و نيكىِ خود در حقّ آنان را اندك بدانم، اگر چه بسيار باشد.
بار خدايا! صدايم را در برابر آنان آهسته بنما. سخنم را خوش بدار. خويم را نرم كن. دلم را به ايشان مهربان گردان، و مرا نسبت به آنان، با مدارا و دلسوز قرار ده.
بار خدايا! از زحمات آن دو، براى تربيت من سپاس بگذار، و آن دو را بر گرامى داشتنم، پاداش ده، و همچنان كه در خُردسالىام از من نگهدارى كردهاند، تو نيز از آنان نگهدارى كن.
بار خدايا! هر آزارى كه از من به ايشان رسيده، يا هر ناخوشايندىاى كه از من ديدهاند، يا هر حقّى كه از آنان پايمال كردهام، سبب ريختن گناهان آن دو و علوّ درجاتشان و فزونى حَسَناتشان قرار ده. اى كسى كه بدىها را به چندين برابر خوبى، تبديل مىكنى!
بار خدايا! هر سخنى كه آن دو در آن، بر من تعدّى كردهاند، يا هر رفتار زيادهرَوانهاى كه با من كردهاند، يا هر حقّى كه از من تضييع نمودهاند، يا هر گونه كوتاهىاى كه در انجام دادن وظيفهشان نسبت به من كردهاند، همه را بر آن دو بخشيدم و از آنان گذشت كردم. از تو نيز درخواست مىكنم كه از سر تقصيراتشان درگذرى؛ چرا كه من، درباره خود، نسبت به آن دو، بدگمان نيستم [و قطعا بدِ مرا نمىخواستهاند]، و متّهمشان نمىكنم كه در نيكى به من، كُندىاى كرده باشند، و از آنچه در حقّ من كردهاند، دلگير نيستم، اى خداوندگار من! زيرا حقّ آن دو بر من، واجبتر، سابقه احسانشان به من، بيشتر، و لطفشان به من، بزرگتر از آن است كه بخواهم آنان را عادلانه قصاص كنم، يا با ايشان، مقابله به مثل نمايم؛ چون اگر چنين كنم اى معبود من، پس، سالها زحمت ايشان براى پرورش من چه مىشود؟ و رنج و زحمت فراوانشان در راه مراقبت از من، كجا مىرود؟ و آن همه سختىاى كه به جان خريدند تا من در گشايش [و آسايش] باشم، چه مىشود؟
هيهات! ايشان نمىتوانند حقّ خود را به كمال و تمام، از من بستانند، و من نيز نمىتوانم حقوق آنان را كه بر عهده من است درك كنم و وظيفه خدمتگزارى به آن دو را انجام دهم. پس، بر محمّد و خاندان او درود فرست، و مرا [در اين راه] كمك فرما، اى بهترين كسى كه از او كمك مىجويند! و توفيقم ده، اى سزاوارترين كسى كه از او درخواست مىشود! و در آن روز كه هر كس، سزاىِ اعمال خود را مىيابد و به ايشان، كمترين ستمى نمىشود، مرا در جرگه بدرفتارانِ با پدران و مادران، قرار مده!
بار خدايا! بر محمّد و خاندان او و نسل او درود فرست، و برترين چيزى را كه به پدران و مادرانِ بندگان مؤمنت عطا كردهاى، به پدر و مادر من عطا فرما، اى مهربانترين مهربانان!
بار خدايا! ياد آن دو را در تعقيبات نمازهايم، و در هر پاسى از پاسهاى شبم، و در هر وقتى از اوقات روزم، از يادَم مَبَر.
بار خدايا! بر محمّد و خاندان او درود فرست، و مرا به سبب دعايم براى آن دو، بيامرز، و آن دو را نيز به سبب محبّت و خوشرفتارىشان با من، حتما بيامرز، و به واسطه شفاعتم براى آن دو، از ايشان بىگمان خشنود شو، و آن دو را با عزّت و احترام، به جايگاههاى سلامت [بهشت] برسان.
بار خدايا! اگر آن دو را پيشتر آمرزيدهاى، ايشان را شفيع من قرار ده، و اگر مرا پيشتر آمرزيدهاى، مرا شفيعِ آن دو قرار ده تا به لطف تو، همگى در سراى كرامتت و جايگاه آمرزش و رحمتت، گرد هم آييم، كه به راستى، تو داراى لطف بزرگ و دلجويىِ ديرينى، و تو مهربانترين مهربانانى!
[١] مؤلّف قدّس سره در ذيل اين حديث مىگويد: جمله:« از تو درخواست مىكنم كه بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستى ...» تا آخر آن، شايد از افزودههاى راويان باشد.